Nëse planifikoni të blini një kompjuter të ri, deklaratat e fundit të drejtorit ekzekutiv të OpenAI-së, Sam Altman, mund të mos jenë aspak të mirëpritura. Ai argumenton se memoria RAM e instaluar në kompjuterët personalë do të shfrytëzohej më mirë në qendrat e të dhënave, ku mund të përdoret vazhdimisht për përpunimin e kërkesave të inteligjencës artificiale.
Gjatë një episodi të podkastit “Cheeky Pint”, të publikuar më 29 tetor dhe të drejtuar nga bashkëthemeluesi i Stripe, John Collison, Altman tha se është “mjaft e tmerrshme” që një pjesë kaq e madhe e furnizimit të kufizuar botëror me memorie DRAM të qëndrojë në kompjuterët personalë, ku sipas tij përdoret vetëm rreth pesë për qind të kohës.
DRAM, ose memoria dinamike me qasje të rastësishme, është komponenti që u mundëson kompjuterëve, telefonave dhe konzolave të lojërave të ekzekutojnë njëkohësisht programe dhe procese të ndryshme. Kërkesa e madhe nga qendrat e të dhënave për inteligjencë artificiale ka shkaktuar mungesë të kësaj memorieje dhe ka ndikuar në rritjen e çmimeve të pajisjeve elektronike.
Kur Collison e pyeti pse çmimet e larta nuk po i nxisin prodhuesit e rinj të hyjnë në treg, Altman u përgjigj se “dora e padukshme e tregut po dështon për momentin”, transmeton Telegrafi.
Ai kundërshtoi gjithashtu idenë e përhapur mes entuziastëve të inteligjencës artificiale se modelet me burim të hapur, të cilat funksionojnë drejtpërdrejt në kompjuterët personalë, mund të zvogëlojnë nevojën për qendra të mëdha të të dhënave. Sipas Altmanit, në kushtet e mungesës së memories, është më efikase që ajo të përqendrohet në serverë të përbashkët, të cilët mund të punojnë me ngarkesë të lartë, në vend që të shpërndahet në miliona kompjuterë që qëndrojnë pjesën më të madhe të ditës pa u përdorur.
Megjithatë, përdoruesit që zgjedhin të ekzekutojnë modele të inteligjencës artificiale në pajisjet e tyre personale shpesh e bëjnë këtë për arsye të tjera, si mbrojtja e privatësisë dhe shmangia e abonimeve mujore.
Në të njëjtën kohë, OpenAI është një nga blerësit e mëdhenj të memories që Altman e përshkruan si të pamjaftueshme. Kjo ka nxitur kritika se vetë kompanitë e inteligjencës artificiale, përfshirë OpenAI-n, po kontribuojnë në mungesën e furnizimeve.
– YouTube www.youtube.com
Deklaratat e tij shkaktuan reagime të shumta në rrjetet sociale, ku disa përdorues shprehën pakënaqësi të fortë, madje pati edhe kërcënime me dhunë ndaj Altmanit. Kontribuesi i lartë i Forbes, Paul Tassi, reagoi në platformën X me një koment më të përmbajtur: “Nuk besoj se më pëlqen shumë ky njeri”.
Ndërkohë, çmimet e komponentëve të kompjuterëve, veçanërisht të memories RAM, janë rritur ndjeshëm. Sipas kompanisë kërkimore TrendForce, çmimet kontraktuale të memories konvencionale DRAM, të cilat paguhen nga prodhuesit e kompjuterëve dhe blerësit e tjerë të mëdhenj, u rritën me rreth 93 deri në 98 për qind vetëm në tremujorin e parë të vitit 2026.
Në parashikimin e publikuar më 30 shtator, TrendForce vlerësoi se ritmi i rritjes do të ngadalësohej në 10 deri në 15 për qind gjatë tremujorit të katërt. Megjithatë, kompania paralajmëroi se furnizimi me memorie për kompjuterët personalë mund të tkurret gjatë vitit të ardhshëm, pasi një pjesë më e madhe e kapaciteteve prodhuese po orientohen drejt serverëve. Analistë të tjerë presin që mungesa të vazhdojë të paktën deri në vitin 2027.
Ndikimi është vërejtur edhe te konsumatorët. Sipas një hulumtimi të Tom’s Guide, një paketë me 32 GB memorie DDR5 kushton tashmë rreth 500 dollarë, krahasuar me afërsisht 400 dollarë në fillim të prillit. Këtë rritje çmimesh mediumi e ka cilësuar si “taksë të cloud-it”.
OpenAI është një nga kompanitë që po nxit këtë kërkesë të madhe. Në tetor të vitit 2025, Altman nënshkroi letra që shprehnin synimin për bashkëpunim me Samsung dhe SK Hynix, me qëllim sigurimin e memories për projektin Stargate, që përfshin ndërtimin e qendrave të të dhënave të OpenAI-së.
Sipas grupit SK, kërkesa e parashikuar për këtë projekt mund të arrijë deri në 900 mijë pllaka DRAM në muaj. Bazuar në vlerësimet e TechInsights për prodhimin global gjatë vitit 2025, kjo sasi mund të përfaqësojë deri në 40 për qind të prodhimit botëror.
I pyetur pse prodhuesit e memories nuk po ndërtojnë thjesht fabrika të reja, Altman tha se industria e mban mend periudhën kur kompanitë investonin 20 miliardë dollarë për të prodhuar komponentë me vlerë prej vetëm 19 miliardë dollarësh. Ai iu referua krizave të mëparshme në këtë sektor, përfshirë vitin 2023, kur Samsung uli prodhimin e memories pas rënies prej rreth 96 për qind të fitimit operativ në tremujorin e parë, sipas Reuters.
Ndërkohë, OpenAI po përballet edhe me vështirësi në sigurimin e financimit për zgjerimin e infrastrukturës së saj. Sipas Bloomberg, më 29 shtator kompania po kërkonte të siguronte të paktën 30 miliardë dollarë investime, bazuar në një vlerësim prej rreth 1.4 trilion dollarësh para financimit të ri.
Deri më 22 tetor, vlerësimi i kompanisë kishte rënë në 1.25 trilion dollarë, në një raund investimesh që pritej të udhëhiqej nga investitorë nga Emiratet e Bashkuara Arabe dhe firma Coatue, raportoi CNBC.
Afati për zotimet e investitorëve ishte 30 tetori, por deri atëherë OpenAI kishte ulur objektivin e financimit në rreth 20 miliardë dollarë. Sipas Financial Times, edhe kësti i parë i investimeve pritej të ishte më i vogël se objektivi, pasi disa investitorë kishin zvogëluar angazhimet e tyre. Më vonë, Wall Street Journal raportoi se kompania kishte siguruar më pak se gjysmën e objektivit fillestar prej 30 miliardë dollarësh.
Megjithatë, vlerësimi prej 1.25 trilion dollarësh mbetet dukshëm më i lartë se ai prej 852 miliardë dollarësh që OpenAI kishte njoftuar në mars, pas sigurimit të 122 miliardë dollarëve financim. Në të njëjtën kohë, ai është 150 miliardë dollarë më i ulët se vlerësimi që kompania synonte vetëm një muaj më parë.
Altman tha se dëshiron që kostoja e fuqisë kompjuterike të ulet, por sipas tij kjo nuk mund të ndodhë pa një rritje të ndjeshme të furnizimit me komponentë. Nëse parashikimet e TrendForce rezultojnë të sakta, përdoruesit e kompjuterëve personalë mund të vazhdojnë të përballen me çmime të larta edhe gjatë vitit 2027. /Telegrafi/