Një pikturë e vjedhur nga një kishë në Itali në vitin 2004 është zbuluar rastësisht pas më shumë se dy dekadash, falë inteligjencës artificiale, e cila arriti ta identifikonte veprën pavarësisht ndryshimeve që i ishin bërë për të fshehur origjinën e saj.
Zbulimi u bë në tetor të vitit 2024, gjatë një panairi të antikuareve në Parma të Italisë, ku oficerët e policisë po fotografonin veprat e ekspozuara dhe po i krahasonin me një bazë të dhënash që përmban mbi një milion objekte kulturore të raportuara si të vjedhura.
Vetëm disa orë më vonë, sistemi i inteligjencës artificiale lëshoi një sinjalizim për një pikturë që paraqiste një grua të re duke mbajtur një pergamenë. Në pamje të parë, vepra nuk dukej e dyshimtë, por teknologjia kishte zbuluar ngjashmëri me një pikturë të raportuar si të vjedhur dy dekada më parë.
Hetimet konfirmuan se bëhej fjalë për një vepër të shekullit XVII, që paraqiste Shën Agnesen dhe ishte vjedhur natën e 11 gushtit 2004 nga kisha Virgo Potens, pranë Napolit.
Për ta fshehur identitetin e pikturës, autorët kishin ndërhyrë në të, duke zëvendësuar qengjin që mbante shenjtorja me një pergamenë, ndërsa kishin hequr edhe aureolën dhe degën e palmës.
Megjithatë, sistemi i inteligjencës artificiale, i quajtur Swoads, arriti ta identifikonte veprën duke analizuar ngjyrat, format dhe strukturën e saj.
Teknologjia është prezantuar në nëntor të vitit 2023 dhe që atëherë ka ndihmuar policinë italiane në rikuperimin e mbi 300 pikturave dhe skulpturave të mëdha, si dhe më shumë se 165 mijë objekteve të tjera kulturore. Vlera e përgjithshme e tyre vlerësohet në mbi 203 milionë euro.
Sistemi tashmë përdoret edhe për analizimin e katalogëve të ankandeve dhe platformave online, duke kërkuar vazhdimisht vepra që mund të përputhen me objektet e raportuara si të vjedhura.
Megjithatë, inteligjenca artificiale nuk i zëvendëson hetuesit, pasi identifikimi i ngjashmërive duhet të pasohet nga verifikimet dhe hetimet përkatëse.
Pas më shumë se 20 vjetësh, piktura e Shën Agneses iu kthye kishës më 20 maj 2025, ku pritet të restaurohet dhe të vendoset sërish në vendin e saj.
Një vepër arti që ishte ndryshuar për t’ia fshehur identitetin, u zbulua falë teknologjisë që po luan një rol gjithnjë e më të rëndësishëm në mbrojtjen e trashëgimisë kulturore.
Sinjali – aty ku e vërteta flet para lajmit!
Burimi: Sinjali