Pesëdhjetë e tetë deputetë të Parlamentit Evropian i kanë bërë thirrje Komisionit Evropian të ndërmarrë masa për mbrojtjen e Gjykatës Ndërkombëtare Penale (GJPN) nga sanksionet e Shteteve të Bashkuara, duke paralajmëruar se ato mund të cenojnë rëndë funksionimin e saj.
Në një letër të dërguar të martën, të cilën e ka parë Euronews, eurodeputetët i kërkojnë presidentes së Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, të përdorë të gjitha instrumentet në dispozicion për të mbrojtur gjykatën me seli në Holandë.
Sipas tyre, masat amerikane përbëjnë një sulm të një fuqie të huaj ndaj një institucioni që vepron në territorin e Bashkimit Evropian dhe mund të sjellin pasoja të rënda për veprimtarinë e tij.
Administrata e presidentit amerikan, Donald Trump, njoftoi sanksionet të premten e kaluar. Vendimi pasoi kritikat ndaj GJPN-së për urdhërarrestin kundër kryeministrit izraelit, Benjamin Netanyahu, dhe hetimin mbi veprimet e trupave amerikane në Afganistan.
Pas një periudhe fillestare gjashtëmujore, kufizimet mund t’u ndalojnë bankave dhe kompanive amerikane të kryejnë biznes me gjykatën. Për disa shërbime telekomunikacioni, softuerësh dhe pagesash janë parashikuar përjashtime.
Për shkak të rolit të kompanive amerikane në sistemin financiar dhe teknologjik global, sanksionet mund t’i krijojnë gjykatës vështirësi në kryerjen e pagesave dhe transaksioneve. Pasoja mund të kenë edhe bankat evropiane, kompanitë e sigurimeve dhe ndërmjetësit me interesa biznesi në SHBA, nëse vazhdojnë bashkëpunimin me GJPN-në.
Eurodeputetët kërkojnë veçanërisht aktivizimin e Statutit të Bllokimit të BE-së, një mekanizëm që synon të mbrojë kompanitë dhe individët evropianë nga efektet jashtëterritoriale të sanksioneve të huaja.
Ky instrument mund të pengojë njohjen dhe zbatimin në BE të vendimeve të gjykatave të huaja që mbështeten në ligjet e përfshira në statut. Ai gjithashtu u mundëson subjekteve evropiane të kërkojnë kompensim për dëmet e shkaktuara nga zbatimi i këtyre ligjeve.
Letra u hartua nga Dirk Gotink, i Partisë Popullore Evropiane, dhe Aurore Lalucq, e grupit të Socialistëve dhe Demokratëve. Ajo mori mbështetjen e deputetëve nga këto dy grupe, si dhe nga Renew Europe dhe të Gjelbrit/EFA.
Nënshkruesit paralajmërojnë se sanksionet vënë në provë aftësinë e Evropës për të mbrojtur qytetarët dhe institucionet e veta.
Shefja e politikës së jashtme të BE-së, Kaja Kallas, e cilësoi të shtunën të papranueshëm kërcënimin me sanksione ndaj GJPN-së dhe riafirmoi mbështetjen për të drejtën ndërkombëtare. Megjithatë, sipas raportimit, BE-ja ende nuk ka ndërmarrë masa konkrete.
Gjykata Ndërkombëtare Penale ka 125 shtete anëtare. SHBA-ja e nënshkroi Statutin e Romës, mbi të cilin u themelua gjykata, por nuk e ratifikoi atë.
Burimi: Dukagjini