Qasja e kujdesshme e Gjermanisë ndaj Pekinit po ndryshon. Berlini ka bllokuar një përgjigje më të ashpër ndaj asaj që Bashkimi Evropian e përshkruan si “praktikat e padrejta tregtare të Kinës” për vite me radhë.
Çështja është se kompanitë e BE-së kanë vetëm akses të kufizuar në tregun kinez, dhe ato gjithashtu duhet të konkurrojnë në vend me kompanitë kineze që janë të mbuluara me subvencione shtetërore.
Në muajt e fundit, Berlini duket se ka humbur frikën e tij nga kundërmasat kineze që do të dëmtonin eksportuesit gjermanë.
Kancelari Friedrich Merz dhe Presidenti francez Emmanuel Macron i shkruan së bashku Presidentes së Komisionit Evropian Ursula von der Leyen javën e kaluar. Ata kërkuan një instrument të ri që do të lejonte që një partner – duke iu referuar qartë Pekinit- t’i mohohet aksesi në tregun e BE-së nëse vazhdon të angazhohet në praktika të padrejta.
Një masë e tillë thuhet se është e nevojshme kundër vendeve që “kërkojnë qëllimisht të minojnë… kushtet e tregut me mjete politike ose ekonomike”.
Ministria e Tregtisë e Kinëska paralajmëruar se Evropa do të “mbajë pasojat” nëse miraton një plan të tillë përjashtimi nga tregu.
Interesante është që letra nga Merz dhe Macron erdhi në mes të bisedimeve të rëndësishme tregtare BE-Kinë në Pekin javën e kaluar.
Kostoja e mosveprimit
Noah Barkin, këshilltar i lartë për Kinën në kompaninë konsulente Rhodium Group, i thotë DW se Merz dhe këshilltarët e tij e kanë kuptuar se është më mirë të veprojnë ndaj Kinës, pavarësisht rreziqeve. Ai beson se ata u inkurajuan ta bënin këtë nga kërcënimet ndaj eksporteve gjermane.
Sepse para pandemisë, të dy ekonomitëu rritën paralelisht dhe industria gjermane përfitoi nga rritja e Kinës.
Megjithatë, që nga viti 2021, Kina ka rënë nga vendi i dytë në vendin e nëntë midis tregjeve të eksportit gjerman, sipas të dhënave për gjysmën e parë të vitit 2026.
Kompanitë kineze nuk janë më prapa Gjermanisë në aspektin teknologjik dhe përfitojnë nga paga dukshëm më të ulëta për punëtorët në Kinë si dhe subvencionet shtetërore. Presioni ndihet veçanërisht në tre nga sektorët më të mëdhenj të eksportit të Gjermanisë – makinat, makineritë dhe kimikatet.
Pse Berlini po e ndryshon politikën e tij ndaj Kinës
Prodhuesit gjermanë të makinave kanë parë një rënie të madhe të shitjeve në Kinë, e cila dikur ishte tregu i tyre i dytë më i madh. Sipas Rhodium Group, eksportet gjermane të makinave ranë me 66 përqind midis viteve 2022 dhe 2025.
Markat e mëdha gjermane tani po përballen me konkurrencë të fortë nga prodhuesit kinezë të automjeteve elektrike në tregje të tjera, përfshirë Evropën. Kjo ka shkaktuar një valë pushimesh nga puna dhe mbyllje fabrikash në vetë Gjermaninë.
Vetëm në Gjermani, importet e makinave të reja nga Kina u rritën me 121 përqind në shtatë muajt e parë të këtij viti, sipas Zyrës Federale të Statistikave. Automjetet e prodhuara në Kinë përbënin pothuajse 14 përqind të importeve totale të makinave.
“Pasi humbën vazhdimisht pjesën e tregut në Kinë, konkurrenca tani duket se po godet prodhuesit gjermanë edhe në tregun evropian të makinave”, thotë Andreas Miescher, një studiues në Institutin Mercator për Studimet e Kinës në Berlin.
Miescher i tha DW se presioni nga lobi i fuqishëm gjerman i automobilave ishte “thelbësor” në ndryshimin e qëndrimit ndaj Kinës.
Industria kërkon mbrojtje më të fortë tregtare
Midis shumë liderëve të biznesit gjerman që kanë bërë thirrje për një qasje më të ashpër në muajt e fundit, Oliver Richtberg, kreu i tregtisë së jashtme në Shoqatën Gjermane të Industrisë së Inxhinierisë, ishte ndoshta më i zëshmi.
“Ne aktualisht po deindustrializohemi përmes masave të padrejta – dhe shumica e kompanive nuk janë më të përgatitura ta pranojnë këtë,” tha Richtberg për gazetën Welt këtë verë.
Sipas Eurostat, deficiti tregtar i BE-së me Kinën vitin e kaluar ishte rreth 360 miliardë euro – një miliard euro në ditë. Ai u zgjerua më tej në gjysmën e parë të vitit 2026.
Ndërsa Brukseli përpiqet të godasë dampingun e mallrave kineze, një ligj i veçantë për të mbrojtur industrinë dhe masa të tjera po përballen me rezistencë si në Pekin ashtu edhe brenda vetë BE-së.
Shoqatat e biznesit po e ripërcaktojnë politikën
Ligji për të përshpejtuar zhvillimin industrial, i propozuar në mars, synon të sjellë investime përsëri në Evropë duke u dhënë kompanive me bazë në BE përparësi në prokurimin publik dhe subvencionet.
Investimet e huaja në sektorët kryesorë do të lejohen vetëm nëse partnerët evropianë mbajnë kontrollin e shumicës. Pekini e sheh këtë si diskriminim.
Shoqata Evropiane e Prodhuesve të Automobilave paralajmëroi muajin e kaluar se projektligji do të bënte pak për të frenuar konkurrentët më të lirë kinezë. Dokumenti tha se stimujt për prodhimin brenda BE-së duhet të jenë mjaftueshëm të mëdhenj për të “kompensuar kostot shtesë”.
Shqetësimi kryesor i Berlinit ishte se Kina mund të vendoste kufizime të reja eksporti për metalet e rralla të tokës dhe magnetet e bëra prej tyre.
Kina ka një akt pothuajse të garantuar për furnizimin e këtyre elementëve, të cilët janë thelbësorë për makinat gjermane, parqet dhe panelet diellore, si dhe për industrinë ushtarake.
Bloomberg javën e kaluar, duke cituar zyrtarë gjermanë të paidentifikuar, tha se instrumenti i ri i BE-së mund të shërbejë si një “kundërarmë” nëse Pekini bllokon eksportet e metaleve të rralla të tokës. Mbështetja për masën do të vendoset në një samit të udhëheqësve të BE-së javën e ardhshme.
Brukseli ka diskutuar edhe kufizimin e njëanshëm të numrit të makinave hibride që Kina mund të eksportojë në BE.
BE shqyrton masa shtesë tregtare
Ndoshta në një përpjekje për të shmangur konfliktin e hapur, BE dhe Kina arritën një “mirëkuptim” gjatë bisedimeve tregtare javën e kaluar që mund të ulë eksportet e automjeteve hibride të Kinës në Bashkimin Evropian me më shumë se gjysmën. Makinat e reja hibride përbënin pothuajse 37 përqind të të gjitha makinave të reja të regjistruara në BE nga janari deri në gusht.
Instituti Mercator ka llogaritur se BE është një treg eksporti më i rëndësishëm për Kinën sesa Shtetet e Bashkuara. Në gjysmën e parë të vitit, eksportet kineze në BE arritën në 254 miliardë dollarë, krahasuar me 172 miliardë dollarë për Shtetet e Bashkuara.
Kjo mund t’u japë negociatorëve të BE-së më shumë guxim në bisedimet me Kinën. Ata kanë nevojë për të shmangur një luftë tregtare me këtë superfuqi, duke mbrojtur industrinë evropiane nga eksportet kineze.
“BE-ja ka më shumë fuqi negociuese sesa ndonjëherë e kupton”, shton Mischer.
Burimi: RTKLive