Vezët janë një zgjedhje e preferuar për mëngjes për shumë njerëz, por kolesteroli që ato përmbajnë shpesh ngre pyetje se sa të mira janë ato për shëndetin e zemrës.
Një vezë e madhe përmban rreth 185 miligramë kolesterol, por kjo nuk do të thotë që ngrënia e tyre do të rrisë automatikisht kolesterolin në gjak.
Për shumicën e njerëzve, konsumi i moderuar i vezëve, si pjesë e një diete të ekuilibruar, nuk përbën një rrezik të konsiderueshëm për shëndetin e zemrës. Megjithatë, ka grupe që duhet të jenë pak më të kujdesshëm, shkruan Health.com.
Si ndikojnë vezët në kolesterol?
Kur hamë ushqime të pasura me kolesterol, siç janë vezët, mëlçia shpesh përgjigjet duke prodhuar më pak kolesterol vetë. Prandaj, kolesteroli nga ushqimi nuk ka një ndikim të rëndësishëm në nivelet e tij në gjak tek shumë njerëz, transmeton Klankosova.tv.
Një studim tregoi se ngrënia e dy vezëve në ditë, së bashku me një dietë të ulët në yndyrna të ngopura, nuk rriti nivelet e kolesterolit LDL krahasuar me ngrënien e më pak vezëve. Studiuesit arritën në përfundimin se yndyra e ngopur ka një ndikim dukshëm më të madh në nivelet e kolesterolit në gjak sesa kolesteroli dietik vetëm.
Megjithatë, rezultatet nuk janë të njëjta për të gjithë. Disa studime tregojnë se vezët mund të rrisin pak LDL-në, e njohur si kolesteroli “i keq”, tek disa njerëz, por ato gjithashtu mund të rrisin HDL-në, ose kolesterolin “e mirë”. Si rezultat, raporti i këtyre dy vlerave mund të mbetet i ngjashëm ose madje të përmirësohet. Sidoqoftë, është e rëndësishme të dihet se kolesteroli i lartë LDL është në vetvete një faktor i rëndësishëm rreziku për sëmundjet e zemrës dhe të enëve të gjakut.
Kush duhet të monitorojë konsumin e vezëve?
Ndërsa shumica e njerëzve mund t’i përfshijnë lehtësisht vezët në dietën e tyre, njerëzit me probleme të caktuara shëndetësore duhet të jenë më të kujdesshëm. Kjo është veçanërisht e vërtetë për njerëzit me diabet, sëmundje të mëparshme të zemrës dhe të enëve të gjakut dhe hiperkolesterolemi familjare, një çrregullim i trashëguar që shkakton nivele jashtëzakonisht të larta të kolesterolit.
Nëse i përkisni njërit prej këtyre grupeve, është mirë të konsultoheni me një mjek ose nutricionist se sa shpesh mund të hani vezë dhe si t’i përfshini ato në dietën tuaj.
A janë vezët një zgjedhje më e mirë se proshuta dhe salçiçe?
Jo të gjitha ushqimet që përmbajnë kolesterol janë po aq problematike për shëndetin e zemrës. Vezët, për shembull, kanë dukshëm më pak yndyrë të ngopur se proshuta, salçiçe dhe gjalpë.
Yndyra e ngopur është një nga faktorët kryesorë dietikë që kontribuon në rritjen e kolesterolit LDL. Kjo është arsyeja pse vetë vezët shpesh kanë më pak ndikim në kolesterolin në gjak sesa mendojnë njerëzit.
Përveç kësaj, vezët janë shumë ushqyese. Ato përmbajnë proteina me cilësi të lartë, vitaminë B12, vitaminë D, selen dhe kolinë. Kolina është veçanërisht e rëndësishme për funksionimin normal të trurit dhe mëlçisë, ndërsa proteina ndihmon në ruajtjen e masës muskulore dhe rikuperimin e trupit. Për të gjitha këto, vezët mund të jenë një pjesë e vlefshme e një diete të shëndetshme dhe të larmishme.
A mund ta rrisin vezët tensionin e gjakut?
Shkencëtarët ende po hetojnë nëse ekziston një lidhje midis konsumit të vezëve dhe tensionit të lartë të gjakut, dhe rezultatet deri më tani nuk janë të qarta.
Vezët mund të përfshihen në dietën DASH, e cila rekomandohet për njerëzit me tension të lartë të gjakut. Një studim i vogël nga viti 2025 tregoi se konsumi i përditshëm i vezëve si pjesë e një diete të tillë nuk i përkeqësoi treguesit e shëndetit të zemrës.
Një analizë e vitit 2018 gjithashtu e lidhi konsumin e vezëve me një rrezik më të ulët të zhvillimit të tensionit të lartë të gjakut.