Udhëheqësit e vendeve të Bashkimit Evropian kanë deklaruar se çështja e sigurisë së Evropës nuk duhet të jetë pjesë e negociatave për arritjen e një marrëveshjeje paqeje mes Ukrainës dhe Rusisë. Megjithatë, ata nuk kanë arritur të pajtohen se kush duhet ta përfaqësojë Evropën në bisedimet e ardhshme.
Deklaratat e liderëve evropianë vijnë pasi Kremlini ka bërë të ditur se Rusia është e hapur për pjesëmarrjen e vendeve evropiane në negociatat për paqe, nëse ato janë të gatshme të kontribuojnë në këtë proces.
Kancelari gjerman, Friedrich Merz, i ka cilësuar komentet e Kremlinit si “lojën e vjetër”, duke thënë se Evropa dhe Shtetet e Bashkuara kanë një qëndrim të qartë për këtë çështje.
“Nuk do të ketë diskutime për Ukrainën pa Ukrainën dhe nuk do të ketë diskutime për Evropën pa Evropën. Për më tepër, nuk ka nevojë të flitet për arkitekturën e sigurisë evropiane. Ne tashmë e kemi atë”, ka deklaruar Merz para gazetarëve gjatë samitit të liderëve të Bashkimit Evropian në Dublin.
Zyrtarët rusë kanë kërkuar që para diskutimit të detajeve të luftës të arrihet një marrëveshje më e gjerë për arkitekturën e sigurisë në Evropë.
Para pushtimit të Ukrainës në vitin 2022, Rusia kishte kërkuar tërheqjen e forcave të NATO-s nga vendet që i ishin bashkuar aleancës pas vitit 1997, kërkesë që ishte refuzuar nga NATO.
Ndërkohë, negociatori amerikan Jared Kushner ka bërë të ditur se të enjten në Moskë kishte nisur diskutimet me partnerët evropianë për arkitekturën e sigurisë së kontinentit.
Shefja e diplomacisë së Bashkimit Evropian, Kaja Kallas, ka paralajmëruar se thirrjet e Rusisë për diskutime mbi sigurinë evropiane rrezikojnë të largojnë vëmendjen nga nevoja për arritjen e një armëpushimi në Ukrainë. Edhe kryeministri i Letonisë, Andris Kulbergs, i ka cilësuar diskutimet e tilla si “kurth”.
Sipas një diplomati dhe një zyrtari evropian, gjatë një takimi të enjten, liderët e Polonisë, vendeve baltike dhe atyre nordike kanë paralajmëruar kundër diskutimeve me SHBA-në ose Rusinë për arkitekturën e sigurisë së Evropës.
Ndërkaq, 40 vende evropiane, të mbledhura në një format më të gjerë në Dublin, kanë nënshkruar një deklaratë ku theksohet se çdo çështje që ndikon në sigurinë e Evropës duhet të vendoset me përfshirjen e vetë evropianëve.
Evropa ende pa një përfaqësues të vetëm
Pavarësisht pajtimit se Evropa duhet të flasë me një zë në negociatat e ardhshme, liderët nuk kanë arritur të përcaktojnë se kush do ta përfaqësojë atë.
Kancelari gjerman Merz ka përmendur disa formate të mundshme për përfaqësimin evropian, përfshirë institucionet e Bashkimit Evropian dhe formatin E3, ku bëjnë pjesë Franca, Gjermania dhe Britania e Madhe.
“Ekzistojnë forma institucionale të përfaqësimit të BE-së – Kaja Kallas, për shembull, është pjesë e kësaj – por edhe formati E3 ka dëshmuar se është shumë efektiv”, ka thënë Merz.
Ai ka shtuar se në këto diskutime përfshihen gjithmonë edhe Italia dhe Polonia.
Përfaqësues nga Britania e Madhe, Franca, Gjermania, Italia dhe Bashkimi Evropian kanë marrë pjesë në bisedimet mes Rusisë dhe Ukrainës në Abu Dhabi, në fillim të kësaj jave. Si Moska, ashtu edhe Kievi kanë raportuar për njëfarë përparimi, megjithëse nuk ka pasur ndonjë përparim vendimtar për çështjet kryesore, siç është ajo e territoreve.
Edhe kryeministri suedez, Ulf Kristersson, ka theksuar se Britania e Madhe duhet të jetë pjesë e çdo negociate të ardhshme, duke pasur parasysh fuqinë e saj ushtarake në Evropë.
Sipas tij, një format që do të përfshinte Britaninë e Madhe, Francën, Gjermaninë, Italinë, Poloninë dhe institucionet e BE-së do të ishte i përshtatshëm.
“Jam mjaft fleksibil për këtë. Mendoj se ajo që themi në të vërtetë është më e rëndësishme sesa konfigurimi i saktë i personave që do të jenë në tryezë”, ka deklaruar Kristersson.
Burimi: Dukagjini
