Një numër i madh fëmijësh përdorin inteligjencën artificiale për detyrat e shkollës dhe si burim mbështetjeje emocionale – zakone që lidhen me shëndet më të dobët mendor dhe mendime vetëvrasëse.
Sipas një studimi të ri nga The JED Foundation, një organizatë e fokusuar në shëndetin mendor, deri në 90 përqind e të rinjve të moshës nëntë deri në 17 vjeç kanë përdorur chatbot-e me inteligjencë artificiale.
Shumica – 58 përqind – përdorin inteligjencën artificiale për detyrat e shkollës. Pothuajse e njëjta përqindje, 57 përqind, raportojnë se i drejtohen inteligjencës artificiale kur ndihen të trishtuar, të stresuar, të vetmuar ose të mbingarkuar, raporton Futurism.
Anne Maheux, një psikologe zhvillimore në Universitetin e Karolinës së Veriut në Chapel Hill – e cila nuk ishte e përfshirë në studim – i tha Oregon Public Broadcasting se, deri vonë, pothuajse askush nuk dukej se përdorte inteligjencën artificiale. “Sot, afërsisht i njëjti numër fëmijësh që përdorin inteligjencën artificiale për detyrat e shkollës përdorin gjithashtu teknologjinë për mbështetje emocionale ose për t’i ndihmuar ata të përballen me problemet”, tha ajo.
Miqësitë dhe Marrëdhëniet Romantike me Chatbot-et
Ndonjëherë, ndërveprimet me inteligjencën artificiale shkojnë përtej mbështetjes së thjeshtë. Më shumë se një në dhjetë studentë – 12 përqind – deklaruan se përdorin IA-në për miqësi ose shoqëri. Studime të tjera tregojnë gjetje të ngjashme. Në një anketë të kryer vitin e kaluar, pothuajse një në pesë nxënës të shkollave të mesme raportuan se ata ose një nga miqtë e tyre kishin përdorur IA-në për të ndjekur një marrëdhënie romantike. Ndërthurja e të mësuarit dhe mbështetjes emocionale
Përdorimi i inteligjencës artificiale si mjet për të mësuar, dhe ndonjëherë për mashtrim, është i ndërthurur me kërkimin e mbështetjes emocionale. Një shembull tipik është 15-vjeçari Arjun Sharda nga Teksasi. “Kisha aq shumë frikë se mos dështoja në një nga testet e para në kimi, atë për konvertimin e njësive dhe moleve, saqë vazhdoja të pyesja ChatGPT: A do të shkojë gjithçka në rregull? A do të jetë ende e mirë GPA ime?” i tha ai OPB.
Rreziqet e mbështetjes në inteligjencën artificiale
Nëse është bërë e zakonshme që fëmijët dhe adoleshentët të mbështeten në IA për mbështetje, lind pyetja se çfarë do të thotë kjo për shëndetin e tyre mendor. Gjatë kësaj periudhe të ndjeshme dhe formuese, është thelbësore që ata të marrin udhëzime të përshtatshme dhe të kenë njerëz me të cilët mund të flasin në mënyrë të sigurt për ndjenjat e tyre. Megjithatë, inteligjenca artificiale shpesh rezulton të jetë një zëvendësim i dobët për kontaktin njerëzor.
Ai sillet si një bashkëbisedues që vetëm kënaq përdoruesin, gjë që mund të përkeqësojë ose konfirmojë frikërat e tij më të mëdha. Shumë ekspertë e quajnë këtë fenomen “psikozë e inteligjencës artificiale”. Këshillat që ofron janë shpesh të këqija ose të rrezikshme, dhe në raste ekstreme disa përdorues kanë kryer vetëvrasje pas bisedave të gjata emocionale me chatbot-in.
Lidhje shqetësuese me shëndetin mendor
Hulumtimi nga Fondacioni JED ka zbuluar lidhje shqetësuese pikërisht në këtë fushë. “Ne ishim në gjendje të analizonim se si të rinjtë përdorin inteligjencën artificiale dhe si lidhet ajo me treguesit e mirëqenies, historinë e mendimeve dhe përpjekjeve vetëvrasëse, dhe shëndetin e dobët mendor”, tha psikologia Kayla Anderson, nënkryetare e kërkimit në fondacion, për OPB.
“Kur të rinjtë përdorin inteligjencën artificiale kur janë në një krizë emocionale, ata kanë më shumë gjasa të raportojnë një gjendje mendore më të keqe, dhe kanë më shumë gjasa të raportojnë se kanë pasur më parë mendime vetëvrasëse ose kanë tentuar vetëvrasje”, shtoi ajo.
Shkak apo pasojë?
Megjithatë, Anderson vuri në dukje se nuk ka prova të mjaftueshme për të vendosur një marrëdhënie shkak-pasojë. “Bazuar në këto të dhëna, nuk është e qartë nëse përdorimi i IA-së kontribuon në shëndetin e dobët mendor apo nëse nxënësit që tashmë përballen me probleme i drejtohen më shpesh inteligjencës artificiale”, shpjegoi ajo.
Maheux mbështetet në hulumtime të tjera dhe mendon se të dy pretendimet mund të jenë të vërteta. “Fëmijët që ndihen më keq kërkojnë ndihmë nga IA-ja”, i tha ajo OPB-së. “Megjithatë, përdorimi i inteligjencës artificiale mund t’i përkeqësojë problemet e tyre në vend që t’i ndihmojë.”
Në një farë mënyre, chatbot-et e IA-së shërbejnë si rrota mbështetëse emocionale, por problemi është se ato mund të jenë aq problematike sa përdoruesit nuk duan kurrë t’i braktisin. Si rezultat, ato nuk arrijnë të zhvillojnë aftësitë e nevojshme për të përballuar streset e përditshme të jetës, duke i lënë ata të prekshëm dhe të papërgatitur.
Sinjali – aty ku e vërteta flet para lajmit!
Burimi: Sinjali