Aftësitë e veçanta të dëgjimit shpjegojnë pse qentë reagojnë ndaj tingujve që njerëzit nuk i perceptojnë dhe si arrijnë ta kuptojnë se pronari po kthehet në shtëpi
Qenve shpesh u atribuojmë aftësi misterioze, duke i quajtur reagimet e tyre instinktive “shqisa e gjashtë”. Megjithatë, shkenca ofron shpjegime shumë më konkrete për këto aftësi, të cilat lidhen kryesisht me nuhatjen dhe dëgjimin e tyre jashtëzakonisht të zhvilluar.
Psikologu dhe studiuesi i sjelljes së kafshëve, Stanley Coren, në librin e tij How Dogs Think, shpjegon faktorët fiziologjikë që ndikojnë në mënyrën se si qentë e perceptojnë botën.
Nga ujqërit te qentë: Pse dëgjimi është kaq i rëndësishëm?
Evolucioni e ka shndërruar dëgjimin e qenve në një mjet mbijetese. Paraardhësit e tyre gjuanin brejtës të vegjël, prandaj aftësia për të dëgjuar tinguj me frekuencë të lartë ishte vendimtare për gjetjen e presë.
Kjo shpjegon pse qentë e sotëm dallojnë tinguj që veshi i njeriut nuk mund t’i perceptojë.
Sipas Corenit, për disa frekuenca dëgjimi i qenve është shumë më i ndjeshëm se ai i njerëzve, ndërsa për tinguj të tjerë aftësitë janë pothuajse të ngjashme.
Çfarë dëgjojnë qentë që njerëzit nuk munden?
Përparësia kryesore qëndron te aftësia për të perceptuar frekuenca të larta dhe tinguj shumë të dobët.
Frekuencat e larta: Njerëzit e rinj zakonisht dëgjojnë deri në 20.000 herc (Hz), ndërsa disa qen mund të perceptojnë frekuenca që arrijnë rreth 65.000 Hz. Kjo u mundëson të dëgjojnë tingujt e brejtësve dhe zhurma të caktuara të pajisjeve shtëpiake.
Ndjeshmëria ndaj tingujve të dobët: Në intervalin 3.000–12.000 Hz, qentë perceptojnë tinguj me intensitet jashtëzakonisht të ulët, të cilët njerëzit mund të mos i dëgjojnë fare.
Veshi muzikor: Qentë mund të dallojnë ndryshime të vogla në lartësinë e tingujve, megjithëse kjo nuk nënkupton domosdoshmërisht se kanë aftësi muzikore më të zhvilluara se njerëzit.
Foto: Lori Jaeski/Shutterstock
Si shpjegohet “shqisa e gjashtë” e qenve?
Dëgjimi i ndjeshëm shpjegon shumë sjellje që pronarëve u duken të pabesueshme.
Kthimi i pronarit: Qeni mund ta njohë zhurmën karakteristike të makinës ose hapat e pronarit përpara se ai të shfaqet te dera. Megjithatë, nuk ekziston një distancë e përcaktuar shkencërisht nga e cila çdo qen mund ta identifikojë makinën.
Tërmetet: Disa qen reagojnë ndaj dridhjeve ose tingujve të pazakontë, por ende nuk ka prova të qëndrueshme se mund t’i parashikojnë tërmetet në mënyrë të besueshme.
Pajisjet shtëpiake: Fshesa elektrike dhe trapanët mund të prodhojnë frekuenca që qentë i perceptojnë më fort, duke shkaktuar shqetësim ose frikë.
Pra, ajo që duket si intuitë misterioze, shpesh është rezultat i një shqise që funksionon ndryshe nga e jona. /Telegrafi/