Qeni juaj mund ta kuptojë se po afroheni edhe pa ju parë. Por, a i njeh vërtet hapat tuaj apo mbështetet në tinguj dhe sinjale të tjera? Ja çfarë tregojnë studimet shkencore
Shumë pronarë qensh kanë vënë re se kafsha e tyre fillon të tundë bishtin, vrapon e emocionuar drejt derës ose dëgjon me vëmendje zhurmat në korridor, pak çaste përpara se dikush nga familja të kthehet në shtëpi.
Ndonjëherë krijohet përshtypja se qeni e di saktësisht kush po vjen, ndonëse ende nuk e ka parë atë person dhe as nuk ia ka dëgjuar zërin.
Por, a është e mundur që qentë t’i njohin njerëzit vetëm nga tingulli i hapave?
Përgjigjja është se kjo mund të ndodhë, por me një sqarim të rëndësishëm. Edhe pse kërkimet shkencore konfirmojnë se qentë mund t’i dallojnë njerëzit në bazë të karakteristikave të caktuara të tingujve, ende nuk ka prova të mjaftueshme që ata mund ta identifikojnë me siguri një person vetëm nga hapat e tij.
Qentë mund ta njohin zërin e pronarit
Qentë kanë dëgjim shumë të zhvilluar dhe mund të regjistrojnë tinguj që njerëzit shpesh as nuk i vërejnë.
Një studim i publikuar në vitin 2022 në revistën shkencore Animal Cognition tregoi se qentë mund ta njohin zërin e pronarit dhe ta dallojnë atë nga zërat e njerëzve të tjerë, edhe kur nuk e shohin.
Gjatë eksperimentit, qentë dëgjonin regjistrime të zërave që lëshoheshin nga altoparlantë të vendosur pas pengesave që nuk lejonin shikimin. Më pas, duhej të identifikonin vendndodhjen e pronarit.
Rezultatet treguan se ata arrinin ta dallonin zërin e tij duke u mbështetur në karakteristika të veçanta akustike.
Foto: LightFieldStudios
A mund t’i njohin qentë hapat e dikujt?
Secili njeri ka një mënyrë disi të ndryshme të ecjes. Disa ecin më shpejt, të tjerët më ngadalë, ndërsa ndryshojnë edhe ritmi i hapave, forca me të cilën këpucët prekin sipërfaqen dhe tingulli që krijohet gjatë ecjes.
Prandaj, është e mundur që qeni, me kalimin e kohës, të mësojë ta lidhë një tingull të caktuar hapash me një person të njohur.
Për shembull, nëse çdo ditë dëgjon të njëjtin ritëm hapash në korridor, pak përpara se pronari të hyjë në shtëpi, ky tingull mund të shndërrohet në një sinjal se ai po afrohet.
Megjithatë, duhet bërë dallimi ndërmjet njohjes së një tingulli që paralajmëron ardhjen e dikujt dhe aftësisë për ta identifikuar me siguri një person vetëm nga hapat.
Për këtë aftësi të fundit, ende mungojnë prova të drejtpërdrejta shkencore.
Si e kupton qeni se pronari po kthehet në shtëpi?
Kur qeni reagon përpara se pronari ta hapë derën, është e mundur që ai të ketë njohur ndonjërin prej tingujve që zakonisht e shoqërojnë kthimin e tij.
Këta nuk janë domosdoshmërisht vetëm hapat. Qeni mund të dëgjojë zhurmën e veturës, hapjen e ashensorit, tringëllimën e çelësave apo mekanizmin e zhbllokimit të derës.
Rol të rëndësishëm mund të luajnë edhe aromat, si dhe rutina e përditshme.
Nëse disa tinguj përsëriten vazhdimisht në të njëjtën renditje, qeni mund të mësojë se çfarë do të ndodhë pas tyre.
Një studim tjetër, i publikuar në internet në dhjetor 2024 në revistën Animal Behaviour, tregoi se qentë mund ta lidhin zërin e dëgjuar me një person të caktuar që e njohin.
Megjithatë, kjo nuk do të thotë se e njëjta aftësi është vërtetuar shkencërisht edhe për njohjen e hapave.
Pra, nëse qeni juaj vrapon drejt derës përpara se të hyni në shtëpi, është e mundur që ai të ketë mësuar t’i njohë hapat tuaj. Por po aq e mundur është që të reagojë ndaj tingujve të tjerë të njohur ose ndaj një kombinimi sinjalesh që i tregojnë se ju po ktheheni. /Telegrafi/