Kolla e vazhdueshme mund të jetë rraskapitëse, veçanërisht kur ndërpret gjumin, irriton fytin dhe pengon aktivitetet e përditshme. Megjithëse shumë njerëz kërkojnë menjëherë një preparat natyral, jo çdo lloj kolle mund të lehtësohet në të njëjtën mënyrë
Kolla e thatë kërkon kryesisht qetësimin e mukozës së irrituar, ndërsa te kolla me sekrecione rëndësi ka lehtësimi i nxjerrjes së mukusit. Ndonjëherë shkaku lidhet me refluksin gastroezofageal, astmën ose rrjedhjen e sekrecioneve nga hunda drejt fytit.
Sipas Shërbimit Kombëtar Shëndetësor Britanik (NHS), shumica e kollëve akute kalojnë brenda tri deri në katër javësh, por simptomat që vazhdojnë ose përkeqësohen kërkojnë vlerësim mjekësor.
Mjalti për kollën e thatë dhe atë të natës
Mjalti është ndër mjetet shtëpiake më të përdorura për qetësimin e fytit. Një deri në dy lugë çaji, të marra drejtpërdrejt ose të tretura në ujë të vakët, mund të lehtësojnë irritimin dhe të zvogëlojnë kollitjen para gjumit.
Megjithatë, mjalti nuk duhet t’u jepet fëmijëve nën një vjeç, për shkak të rrezikut të botulizmit.
Çaji i trumzës për kollën me sekrecione
Trumza përdoret tradicionalisht për lehtësimin e kollës produktive që shoqëron ftohjen.
Për përgatitjen e çajit, shtoni një deri në dy lugë çaji trumzë të tharë në një filxhan ujë të nxehtë. Mbulojeni, lëreni rreth dhjetë minuta dhe më pas kullojeni.
Kur çaji të jetë ftohur pak, mund t’i shtoni gjysmë luge ose një lugë çaji mjaltë.
Sipas Agjencisë Evropiane të Barnave (EMA), përdorimi i trumzës mbështetet kryesisht në traditën mjekësore, ndërsa provat klinike për efektivitetin e saj mbeten të kufizuara.
Kur kolla shkaktohet nga refluksi
Refluksi gastroezofageal mund të shkaktojë kollë të vazhdueshme, sidomos gjatë natës, edhe kur urthi nuk është shumë i theksuar.
Në këto raste këshillohet shmangia e ushqimit rreth tri orë para gjumit, ngritja e pjesës së sipërme të shtratit dhe kufizimi i ushqimeve që përkeqësojnë refluksin.
Çajrat qetësues mund ta lehtësojnë irritimin, por nuk zëvendësojnë trajtimin e shkakut.
Ajri i lagësht dhe kujdesi me inhalimin
Një dush i ngrohtë ose lagështuesi i ajrit, i pastruar rregullisht, mund të ndihmojnë në qetësimin e fytit të thatë.
Megjithatë, inhalimi mbi enë me ujë të valë nuk rekomandohet për shkak të rrezikut të djegieve. Edhe vajrat esencialë, përfshirë eukaliptin, mund të irritojnë rrugët e frymëmarrjes, veçanërisht te personat me astmë.
Nëse kolla shoqërohet me fishkëllimë gjatë frymëmarrjes, preparatet natyrale nuk duhet të zëvendësojnë barnat e përshkruara për astmën.
Foto: AtlasComposer
Shpëlarja e hundës mund ta zvogëlojë kollën e natës
Kur sekrecionet rrjedhin nga hunda drejt pjesës së pasme të fytit, ato mund të shkaktojnë kollitje të shpeshta.
Shpëlarja me tretësirë fiziologjike ndihmon në largimin e mukusit dhe alergjenëve, veçanërisht te personat me alergji ose hundë të bllokuar.
Për shpëlarje duhet përdorur vetëm ujë steril, i distiluar ose i zier dhe i ftohur, jo ujë drejtpërdrejt nga rubineti, siç këshillon CDC.
Gargara me ujë të kripur dhe pastilet për fytin
Gjysmë luge çaji kripë, e tretur në një gotë ujë të vakët, mund të përdoret për gargarë disa herë gjatë ditës.
Kjo metodë mund të qetësojë përkohësisht irritimin e fytit, ndërsa pastilet nxisin prodhimin e pështymës dhe ndihmojnë në lagështimin e mukozës.
Pastilet dhe karamelet e forta nuk janë të përshtatshme për fëmijët e vegjël për shkak të rrezikut të mbytjes.
A ndihmojnë xhensen, magnezi dhe kalciumi?
Xhenseni është studiuar për ndikimin në sistemin imunitar dhe disa sëmundje kronike të frymëmarrjes, por nuk ka prova të mjaftueshme që të rekomandohet si trajtim standard për kollën.
Edhe magnezi dhe kalciumi janë të rëndësishëm për funksionimin e muskujve dhe nervave, por marrja e suplementeve nuk është trajtim i provuar për kollën.
Shmangni faktorët që e përkeqësojnë kollën
Tymi i duhanit, pluhuri, parfumet e forta, qirinjtë aromatikë dhe produktet e pastrimit mund të irritojnë rrugët e frymëmarrjes.
Ajrosja e rregullt e ambienteve, shmangia e tymit dhe largimi i burimeve të aromave të forta mund të ndihmojnë në zvogëlimin e irritimit.
Kur duhet të kërkoni ndihmë mjekësore?
Kolla që zgjat mbi tri javë, përsëritet vazhdimisht ose shoqërohet me fishkëllimë gjatë frymëmarrjes duhet të vlerësohet nga mjeku.
Vështirësitë e theksuara në frymëmarrje, dhimbja e fortë në gjoks ose nxjerrja e gjakut gjatë kollitjes kërkojnë vlerësim urgjent.
Lehtësimi i kollës fillon me identifikimin e shkakut, sepse simptoma të ngjashme mund të kërkojnë trajtime krejtësisht të ndryshme. /Telegrafi/