Vezët e parazitëve mund të mbijetojnë për javë të tëra në çarçafë, rroba dhe lodra. Ja si përhapet infeksioni, sa është i rrezikshëm dhe çfarë duhet të bëjnë prindërit
Kruajtja që e zgjon fëmijën në mes të natës, gjumi i shqetësuar, dhimbjet e barkut dhe ndonjëherë krimbat e vegjël të bardhë në të brendshme ose çarçafë janë shenja të mundshme të një infeksioni parazitar që përhapet lehtësisht mes fëmijëve.
Por kur infeksioni shfaqet në familje, prindërit kanë edhe një shqetësim tjetër: a mund të infektohen vetë dhe a rrezikojnë t’ua transmetojnë parazitin kolegëve në punë?
Pse krimbat e zorrëve përhapen kaq lehtë?
Krimbat e vegjël të zorrëve, të njohur si oksiurë (Enterobius vermicularis), shkaktojnë infeksionin e quajtur enterobiazë.
Infeksioni është veçanërisht i zakonshëm te fëmijët e moshës parashkollore dhe shkollore, por mund të prekë edhe të rriturit.
Transmetimi ndodh kur vezët mikroskopike të parazitit futen në gojë përmes duarve të palara, thonjve, lodrave, çarçafëve ose sendeve të kontaminuara.
Gjatë natës, krimbat femra vendosin vezët rreth anusit, duke shkaktuar kruajtje. Kur fëmija kruhet, vezët mbeten nën thonj dhe përhapen në sipërfaqe të ndryshme.
Kjo shpjegon pse infeksioni mund të përsëritet edhe pas trajtimit.
Cilat simptoma tregojnë se fëmija ka krimba?
Shenja më karakteristike është kruajtja rreth anusit, sidomos gjatë natës.
Fëmija mund të zgjohet shpesh, të jetë nervoz, të ketë gjumë të shqetësuar ose të ankohet për dhimbje barku. Megjithatë, disa fëmijë nuk shfaqin simptoma.
Prindërit ndonjëherë vërejnë krimba të vegjël të bardhë në të brendshme ose çarçafë.
Për konfirmimin e infeksionit përdoret zakonisht testi me shirit ngjitës, i cili vendoset në zonën rreth anusit në mëngjes, përpara larjes dhe përdorimit të tualetit.
Sipas Qendrave Amerikane për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve (CDC), rekomandohet marrja e mostrës në tri mëngjese radhazi. Analiza e zakonshme e jashtëqitjes shpesh nuk është e mjaftueshme për diagnostikim, përcjell Telegrafi.
A mund të shkojnë prindërit në punë nëse fëmija ka krimba?
Po. Fakti që fëmija është infektuar nuk nënkupton se prindërit duhet të qëndrojnë në shtëpi.
Sipas Shërbimit Kombëtar Shëndetësor Britanik (NHS), edhe personat që kanë këtë infeksion zakonisht nuk kanë nevojë të mungojnë nga puna, shkolla apo kopshti.
Megjithatë, prindërit mund të infektohen gjatë ndërrimit të rrobave, çarçafëve ose përkujdesjes për fëmijën.
Infeksioni nuk transmetohet zakonisht vetëm përmes bisedës apo qëndrimit në të njëjtën dhomë. Për t’u infektuar, vezët e parazitit duhet të futen në gojë.
Personat që punojnë me ushqim, fëmijë ose pacientë duhet të respektojnë edhe protokollet përkatëse të higjienës.
Si trajtohet infeksioni dhe pse mund të përsëritet?
Krimbat e zorrëve zakonisht trajtohen me sukses me barna antiparazitare.
Sipas CDC-së, trajtimi standard përfshin dy doza, me interval prej 14 ditësh.
Arsyeja është se barnat shkatërrojnë krimbat, por jo vezët. Doza e dytë ndihmon në eliminimin e parazitëve që mund të jenë zhvilluar ndërkohë.
Zakonisht rekomandohet trajtimi i njëkohshëm i familjarëve dhe personave që kujdesen drejtpërdrejt për fëmijën, edhe nëse nuk kanë simptoma.
Për fëmijët nën dy vjeç, gratë shtatzëna dhe ato që ushqejnë me gji, zgjedhja e trajtimit kërkon këshillim të veçantë mjekësor.
Higjiena është vendimtare: Si të parandalohet rikthimi?
Vezët e parazitit mund të mbijetojnë në sipërfaqe për dy deri në tri javë, prandaj trajtimi me barna duhet të shoqërohet me masa të kujdesshme higjienike.
Sipas rekomandimeve të CDC-së, rëndësi të veçantë kanë këto veprime:
Larja e duarve: Me sapun dhe ujë, sidomos pas përdorimit të tualetit, ndërrimit të pelenave dhe para ushqimit.
Larja e çarçafëve dhe rrobave: Të brendshmet, pizhamet, peshqirët dhe çarçafët duhet të lahen shpesh, me ujë të nxehtë, në temperaturë që lejohet nga materiali, mundësisht 60°C.
Mosshkundja e rrobave: Çarçafët dhe veshjet nuk duhen shkundur përpara larjes, sepse vezët mund të përhapen në mjedis.
Dushi i mëngjesit: Ndihmon në largimin e vezëve të vendosura gjatë natës.
Kujdesi për thonjtë: Thonjtë duhet të mbahen të shkurtër dhe të pastër. Fëmijët duhet të shmangin kafshimin e tyre.
Pastrimi i shtëpisë: Sipërfaqet të pastrohen me leckë të lagur, ndërsa dyshemetë dhe mobiliet me fshesë elektrike.
Këto masa janë veçanërisht të rëndësishme gjatë trajtimit dhe për dy javë pas dozës së fundit. Nëse barnat nuk mund të përdoren, mjeku mund të rekomandojë masa të rrepta higjienike për gjashtë javë.
Sa të rrezikshëm janë krimbat e zorrëve?
Në shumicën e rasteve, infeksioni nuk është i rrezikshëm dhe trajtohet me sukses.
Megjithatë, kruajtja e vazhdueshme mund të prishë gjumin, ndërsa kruarja e tepërt mund të dëmtojë lëkurën dhe të shkaktojë infeksione bakteriale. Te fëmijët e gjinisë femërore mund të shfaqet edhe irritim në zonën gjenitale.
Nëse simptomat vazhdojnë pas trajtimit ose përkeqësohen, nevojitet kontroll mjekësor.
Prania e krimbave nuk nënkupton mungesë higjiene në familje. Infeksioni përhapet lehtë, sidomos në kolektivet e fëmijëve.
Trajtimi i duhur dhe kujdesi i të gjithë familjarëve janë mënyrat më të mira për të ndërprerë transmetimin dhe për të parandaluar rikthimin e infeksionit. /Telegrafi/