Category: Lajme

  • Cilët papagaj mësojnë të flasin më lehtë dhe cilët preferojnë të fishkëllejnë?

    Cilët papagaj mësojnë të flasin më lehtë dhe cilët preferojnë të fishkëllejnë?

    Disa mësojnë qindra fjalë, të tjerë fishkëllejnë melodi, ndërsa disa mund t’i përdorin fjalët edhe në situatat e duhura

    Gjëja e parë që na tërheq vëmendjen te papagajtë është aftësia e tyre për të imituar të folurën njerëzore. Shpesh supozojmë se çdo papagall di të flasë. Mirëpo, kur vizitojmë dikë që mban një papagall në shtëpi dhe presim me padurim të komunikojmë me të, mund të zhgënjehemi: shpendi nuk thotë asnjë fjalë, nuk ka domosdoshmërisht ngjyra të ndezura dhe mjaftohet me disa tinguj ose melodi të shkurtra.

    Por, a dinë vërtet papagajtë të flasin?

    Papagajtë nuk flasin në të njëjtën mënyrë si njerëzit, pra nuk formojnë fjali duke shprehur mendime nëpërmjet gjuhës njerëzore. Ata janë imitues jashtëzakonisht të mirë të tingujve dhe mund të përsërisin fjalët që dëgjojnë.

    Për më tepër, mund të mbajnë mend fjalë dhe t’i përsërisin gjatë gjithë ditës, veçanërisht nëse mësohen të shpërblehen sa herë që arrijnë të imitojnë me sukses të folurën.

    Cilat lloje papagajsh dinë dhe pëlqejnë të flasin?

    1. Papagalli gri afrikan (Zhako)

    Është një nga papagajtë më inteligjentë dhe më të talentuar në imitimin e të folurës njerëzore. Mund të mësojë një numër të madh fjalësh, melodish, madje edhe tingullin e ziles së telefonit.

    Ajo që e bën veçanërisht interesant është aftësia për t’i lidhur fjalët e mësuara me objekte dhe situata të caktuara. Studimet kanë treguar se disa papagaj të këtij lloji mund t’i përdorin fjalët në kontekstin e duhur, jo vetëm t’i përsërisin mekanikisht.

    2. Papagalli amazonian

    Bën pjesë ndër imituesit më të mirë të të folurës. Veçanërisht të dalluar janë papagajtë amazonianë me ballë të verdhë dhe ata me ballë blu.

    Këta papagaj njihen për shqiptimin e qartë, aftësinë për të mësuar shumë fjalë dhe prirjen për të kënduar. Ashtu si papagalli gri afrikan, disa prej tyre mund t’i lidhin fjalët me situata dhe objekte të caktuara.

    3. Papagalli tigër (Budgerigar)

    Është ndër papagajtë më të njohur dhe më të preferuar për t’u mbajtur në banesë, falë përmasave të vogla.

    Megjithëse i vogël, ky papagall mund të mësojë shumë fjalë dhe shprehje. E folura e tij është zakonisht e shpejtë, disi mekanike dhe shpesh me zë të ulët, por kjo nuk do të thotë se nuk kënaqet duke imituar tingujt.

    4. Papagalli indian me unazë

    Ky papagall është gjithashtu shumë i aftë dhe i prirur për të imituar të folurën njerëzore. Ai mund të mësojë fjalë dhe shprehje, duke i përsëritur me një shqiptim mjaft të qartë.

    5. Papagalli eklektus

    Dallohet për ngjyrat e tij të ndezura dhe aftësinë për të shqiptuar qartë fjalët. Mund të mësojë një numër të konsiderueshëm fjalësh, megjithëse përgjithësisht më pak sesa papagalli gri afrikan.

    6. Papagalli kuaker (murg)

    Është një shpend shumë energjik dhe i gjallë, që shpesh e shfrytëzon këtë energji për të mësuar fjalë dhe shprehje.

    Edhe pse zëri i tij mund të tingëllojë paksa i mprehtë, ai është imitues shumë i mirë i tingujve.

    carolinapava

    7. Papagalli ara

    Është një nga papagajtë që shumica e njerëzve përfytyrojnë kur përmendet ky grup shpendësh.

    Papagalli ara mund të mësojë dhe të shqiptojë fjalë, megjithëse shqiptimi i tij nuk është gjithmonë aq i qartë sa te disa lloje të tjera.

    istockphoto

    8. Papagalli kakadu

    Ky papagall ekzotik njihet për natyrën e tij shumë të zëshme. Mund të mësojë disa fjalë dhe shprehje, por zakonisht i shqipton me një zë të fortë dhe të mprehtë.

    foodphotoalex

    9. Papagalli nimfë (Cockatiel)

    Nuk shquhet për aftësinë e të folurit dhe zakonisht e ka më të vështirë të mësojë fjalë.

    Megjithatë, është shumë i mirë në imitimin e melodive dhe fishkëllimave, gjë që e bën një shpend shtëpiak mjaft interesant.

    Pse disa papagaj nuk flasin fare?

    Dëshira dhe aftësia për të imituar të folurën ndryshojnë jo vetëm nga një lloj papagalli te tjetri, por edhe nga një individ te tjetri.

    Ndodh që disa papagaj të mos flasin fare ose ta bëjnë këtë shumë rrallë, edhe kur i përkasin një lloji që njihet për aftësinë e jashtëzakonshme të imitimit.

    Prandaj, përpara se të vendosni të mbani një papagall në shtëpi, duhet të dini se përkatësia e tij në një lloj të caktuar nuk garanton se ai do të mësojë të flasë. /Telegrafi/

  • Filmi “Dua” i Blerta Bashollit fitoi çmimin kryesor në Festivalin Ndërkombëtar të Filmit në Selanik

    Filmi “Dua” i Blerta Bashollit fitoi çmimin kryesor në Festivalin Ndërkombëtar të Filmit në Selanik

    Filmi “Dua”, me regji të Blerta Bashollit, u nderua me çmimin “Golden Alexander – Michel Demopoulos” për filmin më të mirë artistik në konkursin “Meet the Neighbors+”, në edicionin e 67-të të Festivalit Ndërkombëtar të Filmit në Selanik.

    Vlerësimi në Selanik shënon një tjetër sukses ndërkombëtar për filmin “DUA”, i cili sjell në ekran një rrëfim intim të rritjes dhe përjetimit të fëmijërisë në Kosovën e pragluftës.

    Juria e festivalit e ka vlerësuar filmin për vërtetësinë emocionale dhe vizionin e tij personal mbi një moment përcaktues të historisë së Kosovës.

    “Juria e përshkroi Duan trembëdhjetëvjeçare duke u përpjekur të gjente vendin e saj në Prishtina e fundviteve 1990, pikërisht kur trupi i saj fillon të ndryshojë dhe lufta afrohet. Ata veçuan vendimin e Blerta Basholli për ta mbajtur kamerën afër Duas. Në fytyrën e saj, ne shohim se si ndihen këto ndryshime për dikë që ende po përpiqet të kuptojë veten. Juria vlerësoi ndershmërinë dhe humanizmin e asaj zgjedhjeje, si dhe përmbajtjen me të cilën Blerta tregon historinë e saj”, thuhet në një komunikatë për shtyp nga krijuesit e filmit.

  • “Prishtina 2030”, alarm pas anulimit të takimit|Video

    “Prishtina 2030”, alarm pas anulimit të takimit|Video

    Është anuluar takimi në Athinë për organizimin e Lojërave Mesdhetare “Prishtina 2030”. Mungesa e përgjigjeve, obligimet e papërmbushura dhe moskonfirmimi i delegacionit brenda afatit thuhet se janë arsyet e renditura në një shkresë të Komitetit Olimpik të Kosovës.

    Në shkresën e sekretarit të përgjithshëm të KOK-ut, Besim Aliti, thuhet se njoftimi për anulimin është përcjellë përmes një telefonate zyrtare nga sekretari i përgjithshëm i Komitetit Ndërkombëtar të Lojërave Mesdhetare.

    Afati për caktimin dhe konfirmimin e delegatëve kishte qenë deri të shtunën. Sipas shkresës, mosrespektimi i këtij afati ka pamundësuar përgatitjet e nevojshme organizative dhe logjistike për mbajtjen e takimit.

    Anulimin e ka konfirmuar drejtpërdrejt për RTK-në edhe KOK-u, duke bërë të ditur se në ditët në vijim pritet të mblidhet Komiteti Organizativ për të shqyrtuar hapat e mëtejshëm.

    Ndërkohë, kryetari i Prishtinës, Përparim Rama, ka reaguar ashpër, duke e cilësuar këtë zhvillim si skandal. Rama ka kërkuar llogari nga kryeministri Albin Kurti dhe Qeveria e Kosovës, duke shprehur shqetësimin për rrezikimin e organizimit të Lojërave.

    Për këtë çështje, Programi i Sportit në RTK ka kontaktuar ministrin e sportit Blerim Gashani, i cili e ka orientuar kërkesën te Zyra për Informim e Ministrisë. Megjithëse pyetjet janë dërguar, deri në përgatitjen e kësaj kronike, Ministria e Sportit nuk ka kthyer përgjigje.

    Anulimi i takimit vjen pas paralajmërimeve për rrezikun që Kosova ta humbë të drejtën e organizimi të Lojërave Mesdhetare. Mosrealizimi i këtij takimi në Athinë, shton paqartësitë për Lojërat Mesdhetare “Prishtina 2030”, ndërsa nga institucionet përgjegjëse priten sqarime dhe hapa konkretë për përmbushjen e obligimeve.

    Burimi: RTKLive

  • Pristina 2030, alert after the annulment of the meeting

    The meeting in Athens has been cancelled for hosting the Mediterranean Games Pristina 2030. Lack of responses, unfulfilled obligations and failure to confirm the delegation within the deadline are said to be the reasons listed in a letter to the Kosovo Olympic Committee.

    In the letter of KOK Secretary-General Besim Aliti, the announcement of cancellation is said to have been forwarded through an official call from International Committee of Mediterranean Games Secretary-General.

    The deadline for appointment and confirmation of delegates had been through Saturday. According to the letter, failure to comply with this term has made necessary organisational and logistical preparations for holding the meeting impossible.

    Cancelation confirmed directly for RTK and KOK, announcing that the following days the Organising Committee is expected to convene to consider further steps.

    Meanwhile, Pristina chairman Progress Rama has reacted sharply, naming this development a scandal. Rama has sought accounts from Prime Minister Albin Kurti and the Government of Kosovo, voicing concern for the risk of organising the Games.

    On this issue, the RTK Sport Programme has contacted Sports Minister Blerim Gashan, who has been oriented to the Ministry’s Information Office. Although questions have been sent out, until the preparation of this chronic, the Ministry of Sports has not returned the answer.

    The summit’s annulment comes after warnings of the danger of Kosovo losing the right and organisation of the Mediterranean Games. The failure of this meeting in Athens adds uncertainty to the Mediterranean Games Pristina 2030, while the responsible institutions expect clarifications and concrete steps for meeting obligations.

    Source Layer: RTKLive

  • Aksident fatal në autostradën Fier-Vlorë, humb jetën shefi i krimeve në Policinë e Vlorës

    Aksident fatal në autostradën Fier-Vlorë, humb jetën shefi i krimeve në Policinë e Vlorës

    Një aksident me pasojë humbje jete është regjistruar rreth orës 18:00 përgjatë autostradës “100 Vjetori” (Fier–Vlorë), në afërsi të zonës së Novoselës. Sipas raportimit të gazetares së RTSH-së në Vlorë, Afrovita Hysaj, dhe njoftimit zyrtar të Policisë, viktima është identifikuar si shefi i krimeve në Drejtorinë Vendore të Policisë Vlorë, Ermal Lula (E. L.).

    Rrethanat e aksidentit dhe informacioni paraprak i policisë

    Sipas të dhënave paraprake të Policisë së Vlorës, automjeti tip “Toyota” që drejtohej nga oficeri E. L., në drejtimin Fier–Vlorë, dyshohet se “për shkak të motit të keq dhe humbjes së kontrollit mbi drejtimin e automjetit”, është përplasur me një mjet të tonazhit të rëndë (skrep), i cili drejtohej nga shtetasi Th. P., 63 vjeç.

    Si pasojë e përplasjes së fortë mes dy mjeteve, Ermal Lula ka ndërruar jetë në vendngjarje. Ndërkohë, drejtuesi i mjetit tjetër, shtetasi Th. P., ka pësuar dëmtime trupore dhe është transportuar me urgjencë drejt Spitalit Rajonal të Vlorës, ku po merr ndihmën e nevojshme mjekësore.

    Hetimet nën drejtimin e prokurorisë dhe situata rrugore

    Në vendin e ngjarjes kanë mbërritur shërbimet e Policisë dhe grupi hetimor. Sipas njoftimit zyrtar, hetuesit “nën drejtimin e Prokurorisë, po vijojnë punën për sqarimin e rrethanave dhe përcaktimin e shkakut të saktë të aksidentit”.

    Ndërkohë, për shkak të aksidentit dhe pranisë së mjeteve të përfshira në rrugë, qarkullimi në këtë segment të autostradës Fier–Vlorë vijon të jetë i rënduar./RTSH

  • Fatal accident on Fier-Vlore Highway, losing life as Vlora Police Crime Chief

    A life-loss accident has been recorded around 6:00 along the 100th Annual Highway. In the vicinity of the Novosela area. According to the report of the RTSH journalist in Vlora, Afrovita Hysa, and the official police announcement, the victim has been identified as chief of crimes at the Vlora Police Directorate Ermal Lula (E. L.).

    Accident circumstances and preliminary information from police

    According to the Vlora Police preliminary data, the type Toyotaʹ vehicle directed by Officer E. L., at the helm of Fieré Vlora, allegedly Because of bad weather and loss of control over vehicle direction, crashed into a heavy tonnage tool (Scorp), which was run by the citizen Th. P., 63.

    As a result of the strong confrontation between the two vehicles, Ermal Lula has passed away at the scene. Meanwhile, head of the other vehicle, the citizen of Th. P., has suffered body damage and has been rushed to Vlora Regional Hospital, where he is receiving needed medical assistance.

    Investigations Under Prosecution and Road Situation

    Police and investigative groups have arrived at the scene. According to official announcement, investigators Under the D.A.’s direction, work is under way on explaining circumstances and determining the correct cause of the accident.

    Meanwhile, because of the accident and presence of the vehicles involved in the street, the circulation on this segment of the Fieré Vlora Highway continues to be heavy. / RAT

  • Disillusionment at ‘%Fadil Vokrri’, Kosova U21 is suddenly defeated at home by Luxembourg

    A presentation to be forgotten and a result of bitter taste. Kosovo’s U21 national has suffered a shocking and totally unexpected defeat at the éFadil Vokriı Stadium, being beaten with a clean score of 0-2 by Luxembourg U21 in the friendly match held Monday.

    Although ahead of its fans was expected dominance and convincing victory, the young Richards were taken by surprise at the start of the meeting. Guests from Luxembourg wasted no time and managed to unlock the score by the sixth minute, pouring cold water at locals.

    After the goal suffered, Kosovo U21 tried to react and return to the game. In the 25th minute, the ball ended up in the luxury net, but the party at Fadil Vokriı lasted only a few seconds. THE VAR intervened and cancelled everything because of its offline position.

    Second Hit and Red Card at the End

    Even in the second part, instead of being long – awaited, the final blow came. In the 65th minute, Luxembourg U21 scored the second goal, ending every hope of Kosovo to draw even one draw from this confrontation.

    As if serious home loss was not enough, the nervousness of the last few minutes also resulted in severe punishment. In overtime (90+250), one of Kosovo football players U21 was directly punished with red cards, leaving the team with ten players and sealing a totally gloomy evening in Pristina.

    Thus, Luxembourg U21 leaves the capital with a historic and surprising 0-2 victory, while many questions and urgent need for reflection remain for the new Kosovo.

    The signal where the truth speaks before the news!

    /Gazeta Sinjali/

    Source Layer: Signal

  • Zhgënjim në “Fadil Vokrri”, Kosova U21 mposhtet befasisht në shtëpi nga Luksemburgu

    Zhgënjim në “Fadil Vokrri”, Kosova U21 mposhtet befasisht në shtëpi nga Luksemburgu

    Zhgënjim në “Fadil Vokrri”, Kosova U21 mposhtet befasisht në shtëpi nga Luksemburgu

    Një paraqitje për t’u harruar dhe një rezultat që lë shije të hidhur. Kombëtarja U21 e Kosovës ka pësuar një disfatë tronditëse dhe krejtësisht të papritur në stadiumin “Fadil Vokrri”, duke u mposhtur me rezultat të pastër 0-2 nga Luksemburgu U21 në ndeshjen miqësore të zhvilluar të hënën.

    Ndonëse para tifozëve të vet pritej dominim dhe fitore bindëse, “Dardanët” e rinj u kapën në befasi që në start të takimit. Mysafirët nga Luksemburgu nuk humbën kohë dhe arritën të zhbllokojnë rezultatin qysh në minutën e 6-të, duke i hedhur ujë të ftohtë vendasve.

    Pas golit të pësuar, Kosova U21 provoi të reagonte dhe të rikthehej në lojë. Në minutën e 25-të, topi përfundoi në rrjetën e luksemburgasve, por festa në “Fadil Vokrri” zgjati vetëm pak sekonda – sistemi VAR ndërhyri dhe anuloi gjithçka për shkak të pozitës jashtë loje.

    Goditja e dytë dhe kartoni i kuq në fund

    Edhe në pjesën e dytë, në vend të përmbysjes së shumëpritur, erdhi goditja përfundimtare. Në minutën e 65-të, Luksemburgu U21 shënoi edhe golin e dytë, duke shuar çdo shpresë të Kosovës për të nxjerrë qoftë edhe një barazim nga kjo përballje.

    Si të mos mjaftonte humbja e rëndë në shtëpi, nervozizmi i minutave të fundit solli edhe ndëshkimin e rëndë. Në kohën shtesë (90+2′), njëri prej futbollistëve të Kosovës U21 u ndëshkua direkt me karton të kuq, duke e lënë ekipin me dhjetë lojtarë dhe duke e vulosur një mbrëmje krejtësisht të zymtë në Prishtinë.

    Kështu, Luksemburgu U21 largohet nga kryeqyteti me një fitore historike dhe befasuese 0-2, ndërsa për Kosovën e re mbeten shumë pikëpyetje dhe nevoja urgjente për reflektim.

    Sinjali – aty ku e vërteta flet para lajmit!

    /GazetaSinjali/

    Burimi: Sinjali

  • Importi i lartë rrezikon shtrenjtimin e rrymës|Video

    Importi i lartë rrezikon shtrenjtimin e rrymës|Video

    Me uljen e temperaturave është ngritur konsumi dhe importi i energjisë elektrike në Kosovë. Vetëm gjatë muajve shtator-tetor Kosova ka importuar rreth 50% më shumë se në muajt e njëjtë të vitit të kaluar. Dilemë tani është nëse do të ngrihet edhe çmimi i energjisë elektrike për shkak të situatës aktuale?

    Sipas të dhënave të tregut të energjisë në bursën hungareze, sot çmimi mesatar i energjisë elektrike ishte rreth 241euro për MWH, ndërsa çmimi më i lartë shkon në mbi 309 euro.

    Nëntorin e vitit të kaluar, megawati i energjisë elektrike në këtë bursë kushtonte rreth 124 euro.

    E sa më shumë energji elektrike që Kosova do të detyrohet të importojë, aq më të mëdha do të jenë shpenzimet e kompanive energjetike për ta paguar atë.

    RTK mëson se operatorët energjetikë në Kosovë do të kërkojnë rritjen e të hyrave të lejuara maksimale për vitin 2027, çka nënkupton edhe kërkesë për ngritje të çmimit të rrymës për qytetarët.

    “Sa herë që kemi nevojë me importu, padyshim kjo nënkupton edhe kosto më të larta të furnizimit, marrë parasysh edhe rritjen e çmimeve në bursat ndërkombëtare. Edhe ani pse konsumatorët realisht në këtë moment nuk mund ta vërejnë këtë çështje në faturat e tyre, por kjo është e pashmangshme që ato mund të ndikojnë edhe në shqyrtimin e ardhshëm tarifor”, tha Margarita Rashiti, zëdhënëse e KESCO-s.

    Njohësit e fushës kanë paralajmëruar një dimër të vështirë sa i përket sistemit energjetik, teksa kanë kërkuar strategji e masa për ta menaxhuar situatën.

    “Kapacitetet energjetike të prodhimit i kemi pasur, i kemi të njëjtat me vitet e kaluara dhe normalisht që kjo fazë është në rritje. Padyshim që kjo varësia prej importit do të thotë varet prej çmimeve të importit dhe kjo do të ndikojë në ndryshimin e çmimit ose presionin e ndryshimit të çmimit”, theksoi Fidan Qerimi, profesor i Ekonomisë.

    Mirëpo, ministrja e Ekonomisë, Artane Rizvanolli thotë se kanë ndërmarrë masa për t’i mbrojtur konsumatorët.

    Të dhënat e Doganës së Kosovës tregojnë se vendi ka importuar energji elektrike me vlerë mbi 205 milionë euro nga janari deri në tetor të këtij viti.

    Burimi: RTKLive

  • Kënga nacionaliste serbe për Kosovën shkakton reagime në Forumin e Zgjerimit të BE-së

    Kënga nacionaliste serbe për Kosovën shkakton reagime në Forumin e Zgjerimit të BE-së

    Skandali me interpretimin e këngës nacionaliste serbe për Kosovën në një koncert të organizuar nga Komisioni Evropian në Bruksel, ka dominuar si temë në Forumin vjetor për Zgjerimin. Ngjarja nxiti reagime nga Prishtina dhe Tirana, ndërsa Komisioni Evropian u distancua nga përzgjedhja e këngës, duke ia atribuuar përgjegjësinë grupit muzikor. Por, përtej skandalit, rasti riktheu në vëmendje pozitën tonë në procesin e zgjerimit evropian, sidomos për faktin se institucionet e Kosovës nuk janë ftuar për të dytin vit radhazi në Forumin për Zgjerim.

    Koncerti synonte të promovonte bashkimin e kulturave evropiane, por një këngë nacionaliste serbe, e cila u prezantua në emër të Kosovës, krijoi tensione politike dhe u shndërrua në temën kryesore të forumit vjetor për zgjerimin. Megjithatë, nikoqirja e ngjarjes më të madhe vjetore kushtuar zgjerimit të Bashkimit Evropian, komisionerja Marta Kos, fajin e plotë ua lë interpretuesve të melodisë kontestuese.

    Sipas Komisionit Evropian, kënga ishte përzgjedhur nga grupi muzikor, pa miratimin e këtij institucioni.

    “Dhe dua të theksoj se kjo këngë në asnjë mënyrë nuk pasqyron qëndrimin e Komisionit Evropian, as qëndrimin tim, në lidhje me Kosovën dhe historinë e saj”, tha Marta Kos.

    Për këngën foli edhe kryeministri shqiptar, Edi Rama, gjatë fjalimit të tij në forum.

    “Nuk e di nëse ishte qëllim apo padije, por këtu, në prag të këtij eventi, u këndua një këngë nacionaliste pa shije, krejt e kundërta e asaj që përfaqëson ky takim. Dhe, si për ta rënduar edhe më shumë fyerjen, ajo u interpretua nën titullin e bukur “Melodi për unitetin””, tha Rama.

    Engjëllushe Morina ishte e pranishme në koncert. Ashtu si të tjerët, edhe ajo u shpreh e tronditur nga interpretimi i melodisë dhe është e mendimit se bëhet fjalë për një lëshim që nuk mund të justifikohet:

    Ky është viti i dytë i Forumit për Zgjerimin, i cili mbledh udhëheqës evropianë, përfaqësues të vendeve që synojnë anëtarësimin, ekspertë dhe organizata të shoqërisë civile. Për të dytin vit radhazi, institucionet e Kosovës nuk janë të përfaqësuara, sepse nuk janë ftuar. Marta Kos insiston se Kosova ka përfaqësues dhe si shembull përmend pjesëmarrjen e Donika Eminit. Megjithatë, Emini mori pjesë në panel dhe në forum si përfaqësuese e shoqërisë civile, e jo e institucioneve të Kosovës.

     

     

    Burimi: RTKLive