Një veprim që shumë njerëz e bëjnë pa menduar mund të ketë pasoja më të mëdha sesa duket. Ekspertët shpjegojnë pse koha kur e bëjmë mund të jetë vendimtare
Koha kur hani darkë mund të jetë po aq e rëndësishme sa përmbajtja e pjatës. Pas një dite të ngarkuar, shumë njerëz ulen në tryezë vonë dhe shtrihen menjëherë pas ushqimit. Ky zakon duket i padëmshëm, por te personat e ndjeshëm mund të përkeqësojë urthin, fryrjen e barkut dhe cilësinë e gjumit.
Gastroenterologët theksojnë se nuk është e nevojshme të hiqni dorë nga darka. Më e rëndësishme është të lini një interval të përshtatshëm para se të shtriheni, veçanërisht nëse keni refluks gastroezofageal.
Pse shtrirja pas darkës shkakton shqetësime?
Pas një vakti të bollshëm, stomaku zgjerohet për të pranuar ushqimin. Kjo mund të nxisë relaksime të përkohshme të sfinkterit të poshtëm të ezofagut, mekanizmit muskulor që ndihmon të pengohet kthimi i përmbajtjes së stomakut lart.
Kur qëndrojmë ulur ose në këmbë, graviteti ndihmon që përmbajtja të mbetet në stomak. Në pozicion të shtrirë, kjo mbrojtje zvogëlohet dhe acidi mund të kalojë më lehtë në ezofag, duke shkaktuar djegie prapa kraharorit, shije të thartë në gojë ose kollë gjatë natës.
Gastroenterologu Rudy Rai shpjegon se shtrirja me stomakun plot mund të përkeqësojë refluksin dhe parehatinë. Edhe një ushqim që tolerohet mirë në drekë mund të shkaktojë shqetësime kur konsumohet menjëherë përpara gjumit.
Gjatë natës, pështyma prodhohet më pak dhe gëlltitjet rrallohen. Për këtë arsye, acidi i kthyer në ezofag pastrohet më ngadalë, çka mund ta zgjasë ndjesinë e djegies.
Çfarë lidhjeje ka refluksi me gjumin?
Urthi nuk e prish vetëm rehatinë pas darkës. Simptomat e natës mund të shkaktojnë zgjime të përsëritura dhe lodhje të nesërmen, edhe kur personi mendon se ka fjetur mjaftueshëm.
Një studim i botuar në JAMA Network Open, me 48.536 gra, gjeti se pjesëmarrëset që kishin simptoma refluksi më shumë se një herë në javë kishin rrezik relativ 53 për qind më të lartë për cilësi të dobët të gjumit, krahasuar me ato që i përjetonin më rrallë se një herë në muaj.
Studimi tregoi lidhje statistikore, jo se refluksi ishte shkaku i vetëm i çrregullimeve të gjumit.
Edhe zorrët mund të ndikohen nga rutina e vonshme. Të dhëna paraprake të prezantuara në Digestive Disease Week 2026 sugjeruan se kombinimi i stresit të lartë me konsumimin e më shumë se një të katërtës së kalorive ditore pas orës 21:00 lidhej me më shumë kapsllëk ose diarre. Rezultatet nuk provojnë që vetë darka e vonë i shkakton këto probleme.
GettyImages
Sa kohë duhet të kalojë mes darkës dhe gjumit?
Udhëzimet e Kolegjit Amerikan të Gastroenterologjisë këshillojnë shmangien e vakteve gjatë dy deri në tri orëve para gjumit, sidomos për personat me refluks. Disa specialistë sugjerojnë që vakti i fundit i bollshëm të përfundojë të paktën tri orë para shtrirjes.
Pra, nëse zakonisht flini në orën 22:00, synoni ta përfundoni darkën rreth orës 19:00. Nëse flini në mesnatë, orari mund të zhvendoset në përputhje me ritmin tuaj. Nuk ekziston një orë e vetme ideale për të gjithë.
Nëse detyrimet ju shtyjnë të hani vonë, zgjidhni një porcion më të vogël, me pak yndyrë, dhe shmangni shtrirjen menjëherë. Megjithatë, nëse refluksi ju zgjon shpesh natën, edhe ushqimet e lehta afër gjumit mund të jenë problematike.
Vlen të mbani për disa ditë një shënim të thjeshtë: në çfarë ore keni ngrënë, sa i bollshëm ishte vakti, kur jeni shtrirë dhe nëse jeni zgjuar me urth. Kjo mund t’ju ndihmojë të dalloni çfarë ju shqetëson dhe t’ia përshkruani më saktë simptomat mjekut.
Çfarë tjetër mund ta përmirësojë tretjen?
Fibrat nga perimet, frutat, bishtajoret dhe drithërat integrale ndihmojnë funksionimin e zorrëve. Shtojini gradualisht, sepse rritja e menjëhershme mund të shkaktojë fryrje.
Pini mjaftueshëm ujë gjatë ditës, veçanërisht kur shtoni fibrat në ushqim. Aktiviteti fizik i rregullt gjithashtu mbështet lëvizjen e zorrëve. Edhe një shëtitje e qetë pas darkës mund të jetë zgjedhje e mirë, ndryshe nga ushtrimet intensive menjëherë pas një vakti të bollshëm.
Për ata që kanë refluks gjatë natës, mund të ndihmojë ngritja e pjesës së sipërme të shtratit dhe fjetja në anën e majtë. Nëse urthi përsëritet, keni vështirësi në gëlltitje ose humbje të pashpjegueshme peshe, kërkoni vlerësim mjekësor.
Ndryshimi i orarit të darkës nuk është zgjidhje për çdo shqetësim, por mund të jetë një hap i thjeshtë drejt tretjes më të rehatshme dhe një nate më të qetë. /Telegrafi/