Vaksina e personalizuar, e zhvilluar nga Moderna dhe Merck, ka dhënë rezultate premtuese në fazën e tretë të studimeve klinike. Trajtimi ka ulur edhe rrezikun e përhapjes së kancerit në organe të tjera, duke hapur mundësi të reja për pacientët me melanomë
Një vaksinë e re kundër melanomës, formës më vdekjeprurëse të kancerit të lëkurës, ka dhënë rezultate shumë premtuese, duke ulur me 42 për qind rrezikun e rikthimit të sëmundjes ose vdekjes, krahasuar me trajtimin standard.
Bëhet fjalë për intismeran autogene, një vaksinë terapeutike e personalizuar, e zhvilluar nga kompanitë farmaceutike Moderna dhe Merck, e cila përdor teknologjinë e ARN-së mesazhere (mRNA) për të ndihmuar sistemin imunitar të njohë dhe luftojë qelizat kancerogjene.
Sipas rezultateve të publikuara më 22 tetor 2026 nga Moderna dhe Merck, kombinimi i vaksinës me imunoterapinë pembrolizumab (Keytruda) uli ndjeshëm mundësinë e rikthimit të melanomës te pacientët që më parë i ishin nënshtruar operacionit për heqjen e tumorit.
Rezultatet konsiderohen veçanërisht të rëndësishme, pasi melanoma mund të rikthehet edhe pas ndërhyrjes kirurgjikale, ndërsa në fazat e avancuara mund të përhapet në organe të tjera.
Rreziku i përhapjes së melanomës u ul me 38 për qind
Studimi klinik i fazës së tretë, i quajtur INTerpath-001, përfshiu 1.137 pacientë me melanomë të stadit IIB deri në IV, të cilëve tumori u ishte hequr plotësisht përmes operacionit.
Një grup pacientësh mori vaksinën e personalizuar së bashku me imunoterapinë Keytruda, ndërsa grupi tjetër mori Keytruda dhe placebo.
Rezultatet treguan se kombinimi i vaksinës me imunoterapinë uli me 42 për qind rrezikun relativ të rikthimit të melanomës ose vdekjes. Ndërkohë, rreziku i shfaqjes së metastazave në pjesë të largëta të trupit ose vdekjes u ul me 38 për qind.
Sipas të dhënave të raportuara nga Associated Press, pas dy vjetësh, rreth 82 për qind e pacientëve që kishin marrë vaksinën dhe imunoterapinë ishin ende pa rikthim të sëmundjes, krahasuar me 70 për qind të atyre që kishin marrë trajtimin standard.
Megjithatë, të dhënat për mbijetesën e përgjithshme nuk janë ende përfundimtare. Kjo do të thotë se mbetet për t’u përcaktuar nëse trajtimi i ri do të ndikojë edhe në zgjatjen e jetës së pacientëve.
Si funksionon vaksina që përshtatet për secilin pacient?
Ndryshe nga vaksinat tradicionale, të cilat zakonisht përdoren për parandalimin e sëmundjeve infektive, intismeran është krijuar për trajtimin e pacientëve që tashmë janë diagnostikuar me melanomë.
Veçantia e saj qëndron te personalizimi. Për secilin pacient analizohet një mostër e tumorit, për të identifikuar ndryshimet gjenetike karakteristike të qelizave kancerogjene.
Në bazë të këtyre të dhënave krijohet një vaksinë e veçantë, e cila përdor teknologjinë mRNA për t’i dhënë sistemit imunitar udhëzime që të njohë proteinat jonormale të lidhura me tumorin.
Qëllimi është që organizmi të identifikojë dhe të sulmojë qelizat kancerogjene që mund të kenë mbetur pas operacionit, duke zvogëluar mundësinë e rikthimit të sëmundjes.
Vaksina jepet krahas imunoterapisë Keytruda, e cila ndihmon sistemin imunitar të veprojë më efektivisht kundër kancerit.
Një hap i rëndësishëm drejt trajtimit të personalizuar të kancerit
Stéphane Bancel, drejtor ekzekutiv i kompanisë Moderna, ka vlerësuar se rezultatet përforcojnë potencialin e teknologjisë mRNA për të ndryshuar mënyrën e trajtimit të kancerit.
Një aspekt i rëndësishëm është se vaksina nuk është e njëjtë për të gjithë pacientët, por krijohet sipas karakteristikave biologjike të tumorit të secilit individ.
Kjo qasje përfaqëson një zhvillim të rëndësishëm të mjekësisë së personalizuar, ku trajtimi përshtatet sipas veçorive molekulare të sëmundjes.
Megjithatë, rezultatet pozitive për melanomën nuk nënkuptojnë automatikisht se vaksinat e ngjashme do të jenë po aq efektive kundër llojeve të tjera të kancerit.
Cilat janë efektet anësore dhe sa i sigurt është trajtimi?
Sipas të dhënave të kompanive prodhuese, profili i sigurisë ishte përgjithësisht në përputhje me studimet e mëparshme dhe nuk u identifikuan sinjale të reja sigurie.
Efektet më të shpeshta anësore përfshinin temperaturën, dhimbjen në vendin e injektimit dhe lodhjen.
Megjithatë, pacientët duhet të monitorohen nga specialistët, pasi kombinimi me imunoterapinë mund të shkaktojë edhe reaksione më serioze.
Kur mund të jetë e disponueshme vaksina?
Intismeran autogene ende nuk ka marrë miratimin e Administratës Amerikane të Ushqimit dhe Barnave (FDA) për përdorim të zakonshëm klinik.
Kompanitë Moderna dhe Merck kanë njoftuar se janë në komunikim me autoritetet rregullatore për hapat e ardhshëm drejt miratimit.
Procesi paraqet sfida të veçanta, pasi vaksina prodhohet individualisht për secilin pacient dhe kërkon analizë të hollësishme të tumorit.
Ndërkohë, studiuesit po shqyrtojnë përdorimin e vaksinave terapeutike të bazuara në teknologjinë mRNA edhe kundër kancerit të mushkërive, pankreasit, veshkave dhe tumoreve të tjera.
Rezultatet e reja përfaqësojnë një përparim inkurajues në trajtimin e melanomës, por vaksina mbetet eksperimentale. Studimet e mëtejshme dhe vlerësimi nga autoritetet shëndetësore do të përcaktojnë nëse ajo mund të bëhet pjesë e trajtimit standard për pacientët me këtë sëmundje. /Telegrafi/