Pas viteve të tëra zhvillimi të robotëve humanoidë që vrapojnë, kërcejnë, kryejnë salto dhe realizojnë lëvizje të ndërlikuara, industria kineze e robotikës po hyn në një fazë të re: krijimin e robotëve që jo vetëm lëvizin, por edhe kuptojnë, mësojnë dhe marrin vendime.
Sipas një raportimi të Reuters, kompanitë kineze po zhvendosin vëmendjen nga zhvillimi i pjesës fizike të robotëve drejt inteligjencës artificiale që do t’u mundësojë atyre të kryejnë detyra të ndryshme pa pasur nevojë të programohen veçmas për secilën prej tyre.
Kjo fushë njihet si Embodied AI, ose inteligjenca artificiale e mishëruar, dhe konsiderohet një nga drejtimet më premtuese të zhvillimit teknologjik.
Interesi për këtë teknologji po rritet me shpejtësi. Sipas të dhënave të kompanisë kërkimore ITjuzi, kompanitë kineze të inteligjencës artificiale të mishëruar kanë siguruar 93.5 miliardë juanë, rreth 13 miliardë dollarë, përmes 322 marrëveshjeve të investimit vetëm gjatë gjysmës së parë të vitit 2026. Kjo shumë është pesë herë më e lartë krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit paraprak.
Investimet po orientohen gjithnjë e më shumë drejt kompanive që zhvillojnë sistemet inteligjente të robotëve, pasi konkurrenca në prodhimin e pajisjeve fizike po ul çmimet dhe po zvogëlon hapësirën për fitime vetëm nga shitja e robotëve.
Zhvillimi i kësaj industrie po hap një front të ri të konkurrencës teknologjike mes Kinës dhe Shteteve të Bashkuara. Në SHBA, kompani si Physical Intelligence, Skild AI dhe Generalist po punojnë në sisteme që u mundësojnë robotëve të mësojnë aftësi të ndryshme dhe t’i përdorin ato në situata të reja. Ndërkohë, në Kinë, kompani si X Square, Galaxea dhe Spirit AI po zhvillojnë modele që synojnë të kombinojnë perceptimin vizual, të kuptuarit e udhëzimeve dhe veprimin fizik.
SHBA-ja ka përparësi në disa fusha të kërkimit të avancuar të inteligjencës artificiale dhe në qasjen ndaj procesorëve të fuqishëm, ndërsa Kina mbështetet në kapacitetet e saj të mëdha prodhuese dhe bashkëpunimin e drejtpërdrejtë me fabrikat industriale.
Një nga sfidat më të mëdha është trajnimi i robotëve. Ndryshe nga chatbot-et, të cilat mësojnë kryesisht nga sasi të mëdha teksti, robotët duhet të kuptojnë ndërveprimet fizike me botën reale. Ata duhet të mësojnë si të kapin objekte, të përdorin mjete, të manipulojnë materiale të ndryshme dhe të përshtaten me ndryshimet në ambient.
Për këtë qëllim, kompanitë po përdorin video të aktiviteteve njerëzore, sensorë të vendosur në trupin e punëtorëve dhe simulime kompjuterike. Një shembull interesant i përshkruar nga Reuters tregon një robot që nuk arrinte të vendoste një palë kufje në një dollap që ndodhej jashtë mundësive të tij. Pasi iu treguan video të njerëzve që zgjidhnin probleme të ngjashme, roboti provoi një mënyrë tjetër: shtyu një kuti pranë dollapit dhe tentoi të ngjitej mbi të për të arritur objektin.
Ky eksperiment ilustron dallimin mes një roboti që përsërit një veprim të programuar dhe një roboti që përpiqet të gjejë vetë një zgjidhje.
Teknologjia ka filluar të testohet edhe në mjedise reale pune. Sipas Reuters, robotët e Spirit AI po përdoren në testime për lidhjen e kabllove fleksibile gjatë proceseve të kontrollit të baterive në një fabrikë të kompanisë CATL. Ndërkohë, njësia robotike Robbyant e grupit Ant ka deklaruar se robotët e saj përpunojnë porosi në dy farmaci në Shangai, ku punonjësit njerëzorë vazhdojnë të kontrollojnë medikamentet përpara dërgimit.
Megjithatë, këto janë ende aplikime të kufizuara dhe nuk dëshmojnë se robotët mund të zëvendësojnë në mënyrë të përgjithshme punën njerëzore.
Pavarësisht investimeve dhe përparimeve teknologjike, industria përballet me sfida të rëndësishme. Mungesa e të dhënave cilësore, nevoja për procesorë të avancuar dhe vështirësia për të transferuar aftësitë e mësuara në simulime drejt botës reale janë ndër pengesat kryesore. Gjithashtu, një robot që arrin të kryejë një detyrë në një ambient të kontrolluar nuk është domosdoshmërisht në gjendje ta përsërisë atë në një fabrikë tjetër apo në kushte të ndryshme.
Gara për robotët inteligjentë nuk ka të bëjë vetëm me teknologjinë. Ajo lidhet drejtpërdrejt me të ardhmen e prodhimit industrial, logjistikës, shërbimeve dhe tregut global të punës. Nëse kompanitë arrijnë të krijojnë robotë që mësojnë detyra të reja dhe përshtaten me situata të panjohura, automatizimi mund të hyjë në një fazë krejtësisht të re.
Deri më tani, suksesi matej me atë se sa mirë mund të lëvizte një robot. Në fazën e ardhshme, matësi kryesor do të jetë se sa mirë mund të kuptojë dhe të zgjidhë probleme. Në këtë garë, nuk do të mjaftojë të prodhosh robotin më të shpejtë apo më të fortë. Sfida e vërtetë do të jetë krijimi i robotit më inteligjent.
Burimi: Dukagjini