Një koalicion partish mund të formojë qeverinë në Izrael nëse siguron së bashku shumicën prej 61 ulësesh në parlament.
EXIT Poll aktuale sugjerojnë se blloku i Benjamin Netanyahut do të fitojë 50 ulëse, ndërsa koalicioni i kundërshtarit të tij kryesor, Gadi Eisenkot, pritet të sigurojë 53 ulëse. Gjithashtu partitë arabe do të sigurojnë 17-18 vende në parlamentin prej 120 deputetëve
Partia Likud e Netanyahut dhe partitë më të vogla ultraortodokse dhe të ekstremit të djathtë nuk kanë parti të tjera të gatshme t’i bashkohen koalicionit të tyre, shkruan skynews.
Edhe koalicioni i Eisenkotit, ku përfshihen partia e tij Yashar, si dhe partitë Together, Demokratët dhe Yisrael Beiteinu, përballet me një problem të ngjashëm.
Kjo bën që të dy blloqet të mbeten pa shumicën e nevojshme për të qeverisur.
Por, çfarë ndodh nëse zgjedhjet prodhojnë të njëjtin rezultat?
Nëse asnjë koalicion nuk siguron 61 ulëse, qeveria në largim do të vazhdojë të jetë në pushtet derisa të formohet dhe të betohet një koalicion i ri.
Netanyahu do të thotë se do të mbetet në detyrë si kryeministër, duke drejtuar të ashtuquajturën qeveri në detyrë.
Prandaj, një bllokadë mes opozitës dhe partive të udhëhequra nga qytetarët palestinezë të Izraelit do të përbënte një tjetër fitore për Netanyahun, i cili edhe më parë ka vazhduar të qeverisë përmes një qeverie në detyrë.
Nga prilli i vitit 2019 deri në nëntor të vitit 2022, Izraeli mbajti pesë palë zgjedhje, ndërsa Netanyahu qëndroi në pushtet gjatë pjesës më të madhe të kësaj periudhe.
Kjo i mundësoi atij të përcaktonte agjendën e sigurisë dhe të drejtonte konfliktet në rajonin më të gjerë.
Çfarë mund dhe çfarë nuk mund të bëjë një qeveri në detyrë?
Qeveritë në detyrë përballen me disa kufizime në krahasim me qeveritë e rregullta. Ato pritet të tregojnë përmbajtje në marrjen e angazhimeve afatgjata, por, në fakt, kanë më shumë kompetenca kur bëhet fjalë për zëvendësimin e ministrave.
Një qeveri në detyrë mund të emërojë një deputet të Knessetit në postin e ministrit për të zëvendësuar një ministër që ka dhënë dorëheqje, është shkarkuar ose ka vdekur, pa pasur nevojë për miratimin e Knessetit, siç do të kërkohej për një qeveri të rregullt.
“Në fund të fundit, Netanyahut nuk i duhet t’i fitojë zgjedhjet e ardhshme. Atij i mjafton të sigurohet që të gjithë të tjerët t’i humbin ato”, tha Joseph Mansour, ish-këshilltar i një deputeti të Knessetit.
Qeveria në detyrë do të vazhdonte të qëndronte në pushtet deri në zgjedhjet e reja, të cilat ka të ngjarë të mbahen të paktën shtatë muaj pas zgjedhjeve aktuale.
Zgjedhjet e reja ose do të çonin në formimin e një qeverie të re rreth dy muaj më vonë, oseqeveria në detyrë mund të vazhdonte sërish të qëndronte në pushtet nëse asnjë koalicion nuk arrin të sigurojë shumicën.
A po shkon Izraeli drejt një qeverie të unitetit apo zgjedhjeve të reja?
Mundësia e formimit të një qeverie të unitetit, që do të përfshinte Benjamin Netanyahun dhe Gadi Eisenkotin, dukej e pamundur, pasi Eisenkot ka refuzuar të shërbejë në një qeveri të udhëhequr nga Netanyahu, përfshirë edhe një qeveri ku posti i kryeministrit do të ndahej me rotacion.
Edhe liderë të tjerë të opozitës kanë përjashtuar mundësinë e bashkimit në një koalicion të udhëhequr nga kryeministri.
Eisenkot ka kërkuar që lideri i partisë më të madhe në bllokun opozitar të bëhet kandidati i tij për kryeministër, megjithëse brenda bllokut nuk është bërë i ditur ndonjë marrëveshje për këtë çështje, shkruan jerusalempost.
Exit poll-et kanë ngritur gjithashtu mundësinë e formimit të një qeverie të pakicës, e cila mund të fitonte votëbesimin në Knesset pa pasur shumicën absolute prej 61 ulësesh.
Gjëja më e natyrshme do të ishte shqyrtimi i mundësisë së arritjes së një marrëveshjeje me njërën prej partive arabe, por pengesa më e madhe është vetë deklarata e tij se nuk do të hynte në një marrëveshje të tillë.
Në atë kohë, kjo dukej si një kufizim i panevojshëm që ia kishte vënë vetes. Sondazhet sugjeronin se ai nuk do të humbiste shumë vota dhe një marrëveshje e tillë do t’i jepte shumë më tepër hapësirë për manovrim.
Megjithatë, ndoshta deklaratat e bëra para zgjedhjeve mund të interpretohen më fleksibilisht, shkruan skynews.
Një marrëveshje me partinë Ra’am duket padyshim e mundshme, veçanërisht pasi kjo parti po kandidon për herë të parë një kandidat hebre, i cili mund të emërohet ministër i Sigurisë Kombëtare në kuadër të marrëveshjes.
Aktualisht, Ra’am parashikohet të fitojë shtatë ulëse, gjë që do ta çonte bllokun e Eisenkotit në gjithsej 59 ulëse. Pra, shumë afër, por jo mjaftueshëm për të siguruar shumicën.
Megjithatë, nëse exit poll-et nuk janë plotësisht të sakta dhe numri i ulëseve arrin në 61, një marrëveshje e tillë do të ishte padyshim joshëse.
Rezultatet zyrtare do të përcaktohen pas numërimit të votave
Exit poll-et kanë dalluar nga rezultatet përfundimtare në zgjedhjet e mëparshme, ndërsa rezultatet zyrtare do të përcaktohen pas numërimit të fletëvotimeve.
Ngërçi politik mund të çojë përfundimisht në zgjedhje të reja, megjithëse negociatat për formimin e koalicionit mund të prodhojnë ende një marrëveshje mes partive.
Në bllokun opozitar, partia B’Yachad e Naftali Bennettit parashikohet të jetë partia e tretë më e madhe, me 12 deri në 14 ulëse, sipas exit poll-eve.
Partia Yisrael Beiteinu e Avigdor Libermanit parashikohet të fitojë 7 deri në 9 ulëse, ndërsa Demokratët e Yair Golanit pritet të sigurojnë 9 deri në 10 ulëse.
Ndërkohë, në bllokun e Netanyahut, partia Otzma Yehudit e ministrit të Sigurisë Kombëtare, Itamar Ben-Gvir, parashikohet të fitojë 6 deri në 7 ulëse.
Partia Sioniste Fetare–Zehut, e udhëhequr nga ministri i Financave, Bezalel Smotrich, parashikohet të sigurojë gjashtë ulëse.
Partitë kryesore ultraortodokse (haredi) pritet të fitojnë së bashku 12 deri në 13 ulëse. Sipas exit poll-eve, Shas pritet të marrë gjashtë ulëse, ndërsa Judaizmi i Bashkuar i Torës (UTJ) parashikohet të fitojë 6 deri në 7 ulëse.
Reagimet pozitë dhe opozitë
Lideri i partisë opozitare Yashar, Gadi Eisenkot, ka deklaruar se rezultatet paraprake të zgjedhjeve në Izrael tregojnë mosbesim të plotë ndaj kryeministrit Benjamin Netanyahu dhe qeverisë së tij, duke u zotuar se do të veprojë për ta zëvendësuar atë sa më shpejt që të jetë e mundur.
Në një reagim të publikuar në rrjetin social X, Eisenkot tha se rezultatet e sondazheve pas mbylljes së vendvotimeve pasqyrojnë qëndrimin e shumicës sioniste dhe të shumicës së qytetarëve izraelitë ndaj qeverisë aktuale.
“Nëse këto janë rezultatet përfundimtare, atëherë kjo përbën një fitore për shumicën sioniste shtetformuese në Izrael”, shkroi ai.
Eisenkot u zotua se do të veprojë menjëherë për të zbatuar vullnetin e qytetarëve, për ta zëvendësuar qeverinë e Netanyahut dhe për të formuar një qeveri të mobilizimit sionist.
Ndërsa, ende po pritet reagimi i Benjamin Netanyahut, blloku i koalicionit të të cilit, sipas parashikimeve, pritet të fitojë më pak ulëse sesa rivalët e tij të majtë.
Ndërkohë, ministri i tij i Jashtëm, Gideon Saar, ka reaguar gjatë orës së fundit në rrjetet sociale.
“Festimet e së majtës janë të parakohshme”, shkroi ai në X.
“Vetëkënaqësia e komentuesve të njëanshëm është qesharake. Një gjë duket mjaft e qartë: Likudi është partia më e madhe në Izrael”. /Telegrafi/