Category: Lajme

  • LEX | Vrasja e 22-vjeçarit në Lipjan, ku u plagosën edhe dy persona – po mbahet gjykimi ndaj Gazmend Selimit – Pamje nga vendi ngjarjes

    Në Gjykatën Themelore në Prishtinë po mbahet seanca gjyqësore ndaj Gazmend Selimit, i akuzuar për përfshirje në vrasjen e 22-vjeçarit Dardan Gashi, ngjarje kjo që kishte ndodhur më 5 gusht 2022, në një lokal në Lipjan.

    Seanca po zhvillohet para trupit gjykues të udhëhequr nga gjyqtarja Sulltane Hoti, raporton Gazeta Sinjali.

    Sipas aktakuzës së ngritur më 14 nëntor 2024, ngjarja kishte ndodhur pas një mosmarrëveshjeje, ku i akuzuari Gazmend Selimi dyshohet se e kishte goditur viktimën me grusht në fytyrë, ndërsa i akuzuari tjetër, Muhamet Gashi, dyshohet se kishte shtënë me armë zjarri.

    Si pasojë e të shtënave, Dardan Gashi ishte qëlluar në gjoks dhe kishte humbur jetën, ndërsa dy persona të tjerë kishin mbetur të plagosur.

    Në një nga seancat e mëparshme gjyqësore, vëllai i viktimës kishte dëshmuar para trupit gjykues, duke deklaruar se e kishte parë Muhamet Gashin duke shtënë me armë.

    Ndryshe, ky proces gjyqësor ishte përballur edhe me shtyrje të seancave. Gazeta Sinjali kishte raportuar më herët se njëra nga seancat kishte dështuar për shkak të mungesës së Gazmend Selimit, i cili në atë kohë ndodhej në Itali.

    Shënim: Personat e apostrofuar në këtë artikull prezumohen të pafajshëm derisa fajësia e tyre të mos provohet me vendim të formës së prerë nga gjykata.

    Sinjali – aty ku e vërteta flet para lajmit!

    /GazetaSinjali/

    Burimi: Sinjali

  • LEX ʹthe murder of 22-year-old in Lipjan, where two more people were injured, are being held trial against Gazmend Selimi.

    At the Constitutional Court in Pristina, a court hearing is held against Gazmend Selimi, accused of involvement in the murder of 22-year-old Dardan Gashi, what had happened on August 5th 2022, at a bar in Lipjan.

    The hearing is being held before the court led by Sultan Hoti Judge, the Signal newspaper reports.

    According to the indictment filed on November 14th, 2024, the event occurred after a disagreement, where accused Gazmend Selimi allegedly had punched the victim in the face, while the other accused, Muhamet Gashi, allegedly fired a gun.

    As a result of the shootings, Dardan Gashi had been shot in the chest and had lost his life, while two others had been wounded.

    At one of the previous court hearings, the victim’s brother had testified before the court, claiming he had seen Muhammad Gashi shooting.

    Otherwise, this trial was faced with postponement of hearings. The signal newspaper had earlier reported that one of the hearings had failed because of Gazmend Selim’s absence, who was then in Italy.

    Note: Those who are referred to in this article are represented innocent until their guilt is proved by court – form decision.

    The signal where the truth speaks before the news!

    /Gazeta Sinjali/

    Source Layer: Signal

  • Franca vlerëson se dëmet nga dhuna gjatë protestave të fundjavës arrijnë deri në qindra miliona euro

    Franca vlerëson se dëmet nga dhuna gjatë protestave të fundjavës arrijnë deri në qindra miliona euro

    Ministri francez i Ekonomisë, Roland Lescure, vlerësoi të mërkurën se dëmet e shkaktuara nga dhuna dhe trazirat gjatë fundjavës arrijnë në “dhjetëra ose ndoshta qindra miliona” euro.

    Duke folur për radion franceze RTL, Lescure i cilësoi incidentet si “jashtëzakonisht serioze”, duke thënë se Franca është sulmuar nga brenda nga “dy lëvizje të dhunshme: anarkistët dhe huliganët”.

    Ai tha se qeveria po bashkëpunon me kompanitë e sigurimeve për të mbështetur tregtarët e prekur nga dëmet dhe u zotua se autoritetet do të marrin të gjitha masat e nevojshme për të parandaluar përsëritjen e ngjarjeve të tilla.

    “Do të bëjmë gjithçka që është e mundur për të parandaluar që kjo të ndodhë përsëri”, tha Lescure, duke iu referuar protestave të reja të planifikuara për të shtunën.

    Lëvizja e Jelekverdhëve ka njoftuar plane për të mbajtur një protestë në Paris të shtunën, ndërsa koordinatori Benjamin Ball tha se një deklaratë zyrtare për organizimin e saj i është dorëzuar prefekturës së policisë së Parisit, raportoi transmetuesi francez BFMTV.

    Dega e Parisit e Konfederatës së Përgjithshme të Punës dhe një sindikatë studentore kanë njoftuar gjithashtu planet për t’u mbledhur në sheshin Bastille, shtoi ai.

    Protesta e planifikuar vjen një javë pas një demonstrate kundër rritjes së kostos së jetesës në kryeqytetin francez, e cila përfundoi në përleshje, ndërsa u raportuan akte dhune dhe dëmtime të pronës.

    Rreth 550 mijë persona dolën në rrugë në mbarë Francën më 17 tetor, kur shpërthyen përleshje mes protestuesve dhe policisë, u dogjën automjete, u plaçkitën disa dyqane dhe më shumë se 2.000 persona u arrestuan. /AA/

  • Oda e Mjekëve të Kosovës reagon pas sulmit ndaj mjekut në Vushtrri

    Oda e Mjekëve të Kosovës reagon pas sulmit ndaj mjekut në Vushtrri

    Oda e Mjekëve të Kosovës ka reaguar pas sulmit ndaj mjekut Dr. Rabit Dërmaku, i cili u sulmua nga një pacient më 19 tetor 2026, në hapësirat e vendit të punës, në Spitalin e Përgjithshëm “Sheikh Zayed” në Vushtrri.

    Në reagimin publik të datës 20 tetor, Oda e Mjekëve e ka dënuar sulmin, duke theksuar se dhuna ndaj personelit shëndetësor nuk duhet të tolerohet dhe se raste të tilla po përsëriten.

    “Sulmet fizike e verbale ndaj personelit shëndetësor nuk kanë të ndalur në asnjë rrethanë e kohë, të cilët në vendin e punës pa asnjë mbrojtje dhe asnjë kujdes të veçantë, janë duke iu ekspozuar veprimeve vandale dhe të dhunshme të shërbimmarrësve”, thuhet në reagimin e Odës.

    Oda ka kërkuar nga organet e drejtësisë që rastet e sulmeve ndaj mjekëve të trajtohen me prioritet, duke bërë thirrje që institucionet përgjegjëse të ndërmarrin masa konkrete për parandalimin e përsëritjes së tyre.

    “Prokuroria e Shtetit dhe Gjykatat duhet të vihen në veprim, sidomos në fazën e procedurës paraprake, në mënyrë që kryerësve të këtyre veprave penale tu caktohet masa e paraburgimit, duke marrë parasysh probabilitetin që vepra e tillë mund të jetë e përsëritur ndaj mjekut i cili i është ekspozuar veprimit të tillë kriminal”, thuhet në reagim.

    Oda ka theksuar se mjekët, si persona të autorizuar për ofrimin e shërbimeve shëndetësore, duhet të gëzojnë mbrojtje juridike gjatë ushtrimit të detyrës, veçanërisht kur përballen me sulme në vendin e punës.

    Po ashtu, ajo u ka bërë thirrje institucioneve shëndetësore dhe autoriteteve kompetente që të rrisin nivelin e sigurisë në institucionet shëndetësore, duke paralajmëruar për rrezikun e ekspozimit të mjekëve ndaj dhunës.

    “Menaxherët e Institucioneve Shëndetësore duhet të dinë se nuk janë punëtorët shëndetësor ata të cilët duhet të merren me sigurimin e ambientit të sigurt, por ata vetë përmes mekanizmave që i kanë, përndryshe menaxherët do mbajnë përgjegjësi për incidentet e mundshme”, thuhet në reagim.

    Në fund, Oda e Mjekëve të Kosovës ka bërë të ditur se do t’i përdorë të gjithë mekanizmat institucionalë për të bashkëpunuar me akterët e tjerë shtetërorë, me qëllim të parandalimit të dhunës ndaj mjekëve dhe krijimit të kushteve të sigurta të punës për të gjithë profesionistët shëndetësorë në Kosovë. /Telegrafi/

  • Kosovo Medical Oda reacts after assault on doctor in Vushtrri

    The Kosovo Medical Oda has reacted after the attack on doctor Dr. Rabbis Dremach, who was attacked by a patient on October 19, 2026, at the workplace at the Sheikh Zayed’s General Hospital in Vushtrri.

    In the public response of October 20th, Oda of Doctors has condemned the attack, stressing that violence against health personnel should not be tolerated and that such cases are being repeated.

    The physical and verbal problems of health personnel have no stop in any time situation, which at work without any protection and no particular care, are being exposed to the vandal and violent actions of service workers, said Oda’s response.

    Oda has demanded that cases of attacks on doctors be handled with priority, calling for responsible institutions to take concrete measures to prevent their repetition.

    The State and Court Procurory must be put into effect, especially in the phase of the preliminary procedure, so that the perpetrators of these criminal acts are assigned the detention measure, considering the probability that such work may be repeated to the doctor who has been exposed to such criminal action, it is said in response.

    Oda has stressed that doctors, as individuals authorized to provide health services, should enjoy legal protection during duty exercises, especially when facing attacks at the workplace.

    It has also called on health institutions and competent authorities to increase the level of security in health institutions, warning of the risk of exposure of doctors to violence.

    Health Institute managers should know that it is not health workers who should deal with safe environment security, but they themselves through mechanisms they have, otherwise managers will be held accountable for possible incidents, said the response.

    In the end, the Oda of Kosovo Doctors has indicated that he will use all institutional mechanisms to co-operate with other state actors, with the aim of preventing violence against doctors and creating safe working conditions for all health professionals in Kosovo. /Telegraph/

  • Vlorë, mësimi në universitet vijon normalisht

    Vlorë, mësimi në universitet vijon normalisht

    Deri më tani, në Universitetin “Ismail Qemali” të Vlorës, mësimi vijon normalisht dhe në qetësi në fakultetet e tij.

    Pedagogët dhe studentët janë paraqitur rregullisht në auditore, ku leksionet dhe procesi mësimor po zhvillohen sipas orareve të përcaktuara.

    Sipas informacioneve paraprake, deri në këto momente nuk raportohet për bojkot të mësimit nga ana e pedagogëve, shkruan A2.

    Thirrja për bojkot, mesa duket, nuk ka gjetur ende përgjigje në universitet, ndërsa procesi mësimor po vijon pa ndërprerje.

    Edhe nga ana e studentëve nuk ka pasur deri më tani ndonjë reagim të dukshëm lidhur me këtë situatë.

    Ndërkohë, mbetet për t’u parë se si do të vijojë situata gjatë orëve në vazhdim. (A2 Televizion)

  • Për dy vite radhazi po ulet kthimi i TVSH-së nga shteti ndaj kompanive në Maqedoni

    Për dy vite radhazi po ulet kthimi i TVSH-së nga shteti ndaj kompanive në Maqedoni

    Mbledhja e taksave rritet çdo vit, por për dy vjet me radhë, pagesa e rimbursimeve të TVSH-së për kompanitë ka rënë. Dhe në raportin e publikuar rishtazi mbi punën e Drejtorisë së të Ardhurave Publike për vitin 2025, vërehet një rënie në rimbursimin e Tatimit mbi Vlerën e Shtuar për vitin e kaluar.

    Ulja e rimbursimeve të TVSH-së në periudhën 01-12/2025 krahasuar me të njëjtën periudhë në vitin 2024 është në shumën absolute prej 1.129.997.960 denarë ose 3.29 përqind, u publikua në raportin vjetor të Drejtorisë së të Ardhurave Publike, përcjell “Faktor”.

    Në dokument thuhet se 540.238.172 euro u janë kthyer kompanive si rimbursime të TVSH-së në vitin 2025. Vitin e kaluar, shuma ishte 558,612,122 euro. Nga ana tjetër, DAP ka rritur mbledhjen e të gjitha llojeve të TVSH-së, nga shitjet e brendshme, nga importet e mallrave dhe nga donacionet.

    Rimbursimi i reduktuar i TVSH-së vjen pas një rimbursimi tashmë të reduktuar të këtij tatimi gjatë vitit 2024. Në vitin 2023, rimbursimi i TVSH-së ishte 629.814.385 euro, pas të cilit në vitin 2024 pati një rënie të madhe prej më shumë se 70 milionë eurosh. Nëse krahasohen vitet 2023 dhe 2025, atëherë diferenca është rreth 90 milionë euro.

    Rimbursimi i TVSH-së është një rimbursim parash që një kompani kërkon nga shteti kur, sipas rregullave tatimore, ka regjistruar më shumë TVSH sesa duhet të paguajë. Për kompanitë, kjo nuk është vetëm një çështje tatimore, por edhe një çështje likuiditeti, a do të kenë para të mjaftueshme për të paguar pagat, furnizuesit, kreditë dhe detyrimet e tjera.

    Ministria e Financave njoftoi vitin e kaluar se po kryheshin kontrolle shtesë mbi kompanitë që sistemi i shënonte si të rrezikshme dhe se po kryheshin procedura hetimore në lidhje me abuzime në shkallë të gjerë të rimbursimeve të TVSH-së, prandaj pati një vonesë në rimbursimin e fondeve./Telegrafi/

  • Liverpooli dhe Arsenali në garë për talentin e Barçës

    Liverpooli dhe Arsenali në garë për talentin e Barçës

    Mbrojtësi 19-vjeçar, i dalë nga akademia e famshme e Barcelonës, “La Masia”, ka fituar besimin e trajnerit Hansi Flick, duke u përfshirë në planet e ekipit të parë në fillim të sezonit 2026/27.

    Espart mund të luajë në të dy krahët e mbrojtjes, çka i jep më shumë alternativa teknikut gjerman. Ai shihet si një mundësi shtesë për konkurrencë në këto pozita, ku Barcelona ka në dispozicion edhe Joao Cancelon dhe Jules Kounden.

    Klubi katalanas ka ndërmarrë hapa për ta siguruar të ardhmen e talentit të tij, duke ia vazhduar kontratën deri në vitin 2030. Marrëveshja e re përfshin një klauzolë lirimi prej 100 milionë eurosh, çka e bën të kushtueshëm çdo tentim për ta transferuar.

    Megjithatë, sipas raportimeve, interesimi nga Premier League mund të konkretizohet nëse Espart humbet hapësirat në formacionin e Barcelonës. Liverpooli dhe Arsenali po e përcjellin situatën e tij, ndërsa klubi anglez nga Merseyside mund ta shohë si një përforcim të mundshëm për të ardhmen.

    Në anën tjetër, Liverpooli po shqyrton edhe të ardhmen e Ronald Araujos, i cili, sipas raportimit, është huazuar te skuadra angleze për një sezon. Mbrojtësi uruguaian ka treguar paraqitje të mira në krahun e djathtë të mbrojtjes dhe Liverpooli mund ta blejë kartonin e tij për rreth 55 milionë euro.

    Për momentin, nuk bëhet fjalë për një marrëveshje të konfirmuar për Espartin. Mbetet të shihet nëse interesimi i klubeve angleze do të shndërrohet në oferta konkrete, ndërsa Barcelona ka një pozitë të favorshme negociuese falë kontratës afatgjatë dhe klauzolës së lartë të lirimit. 

    Burimi: RTKLive

  • Liverpool and Arsenal in the Race for Barca’s Talent

    19-year-old defender, taken out of Barcelona’s famous academy, La Massia’s earned the trust of Coach Hansi Flick, getting involved in the first team plans at the beginning of the 2026/27 season.

    Espart can play on both sides of the defence, which gives him more alternative to the German technonic. It is seen as an additional opportunity for competition in these positions, where Barcelona is also available to Joao Cancelon and Julius Cowden.

    The Catalan club has taken steps to secure its future, continuing the contract by 2030. The new agreement includes a 100m-euro release clause, which makes any effort to transfer costly.

    According to reports, however, Premier League’s interest could be concrete if Espart loses space in Barcelona formation. Liverpool and Arsenal are tracking his situation, while the English club from Merseyside can see it as a possible reinforcement for the future.

    On the other hand, Liverpool is also considering the future of Ronald Aruyo, who reportedly borrowed from the English team for a season. Uruguayn defenders have shown good performance on the right side of defence, and Liverpool can buy his cardboard for about 55m euros.

    Right now, it’s not about a confirmed agreement on Espart. It remains to be seen whether the interest of English clubs will turn into concrete bids, while Barcelona has a favourable negotiating position thanks to the long-term contract and the high release clause. 

    Source Layer: RTKLive

  • Kur protesta paqësore dështon, a justifikohet dhuna?

    Kur protesta paqësore dështon, a justifikohet dhuna?

    Një nga pyetjet e mëdha filozofike që ngre lëvizja protestuese e gjimnazistëve është kjo: deri në ç’pikë mund të konsiderohet e ligjshme dhuna, qoftë ajo e ushtruar nga nxënësit apo nga policia? Për t’iu përgjigjur kësaj pyetjeje, Nicolas Tenaillon ka përfytyruar një dialog mes Sokratit dhe një gjimnazisteje. Dhe, këtë herë, është filozofi ai që duket i hutuar nga bashkëbiseduesja e tij!

    Cynthia: Sokrat, ti thua se është më mirë të pësosh padrejtësi sesa ta bësh atë. Por, a është padrejtësi përdorimi i dhunës kur mendon se po trajtohesh padrejtësisht, sepse askush nuk të dëgjon? Sinqerisht, kur të rriturit na i imponojnë vendimet e tyre pa u kushtuar vëmendje kërkesave tona, a duhet të vazhdojmë t’u bindemi urtësisht?

    Sokrati: Po ngre një pyetje të mirë, Cynthia. Por, a mendon se fakti që nuk ju dëgjojnë ju jep ty dhe shokëve të tu të gjimnazit të drejtën të ushtroni dhunë ndaj të tjerëve?

    Cynthia: Jo domosdoshmërisht. Por, kur të gjitha zgjidhjet e tjera dështojnë, a na mbetet ndonjë alternativë? Nëse protestojmë në mënyrë paqësore, siç bënte Gandhi, por asgjë nuk ndryshon, çfarë mund të bëjmë tjetër përveçse t’i drejtohemi dhunës? A nuk është kjo e vetmja rrugë që sjell rezultate?

    Sokrati: Pra, duket se mendon se efektiviteti i një veprimi mjafton për ta bërë atë të ligjshëm. Por, a nuk do të thotë kjo se një veprim, çfarëdo qoftë ai, është i drejtë për sa kohë që na ndihmon të arrijmë atë që duam? Nëse do ta pranonim këtë, atëherë drejtësia do të varej nga forca, apo jo?

    Cynthia: Jo, nuk po them se çdo përdorim i forcës është i ligjshëm. Po them se ajo mund të justifikohet kur përdoret si përgjigje ndaj një padrejtësie që është bërë e padurueshme. Nëse nxënësit ndihen të harruar dhe të poshtëruar, mbi bazën e cilit koncept të drejtësisë mund t’u ndalohet të rebelohen?

    Sokrati: Për t’iu përgjigjur pyetjes sate, mendoj se duhet së pari të shqyrtojmë se çfarë kupton me dhunë dhe me drejtësi. Përndryshe, rrezikojmë ta ngatërrojmë rezistencën e ligjshme me hakmarrjen. Për mua, drejtësia nënkupton të veprosh në përputhje me të Mirën, ndërsa dhuna nënkupton ta detyrosh tjetrin të bëjë diçka kundër vullnetit të tij, përmes forcës.

    Cynthia: Në ato pak orë mësimi që kemi pasur që nga shtatori, profesori i filozofisë na ka mësuar se, sipas sociologut Max Weber, vetëm shteti mund të pretendojë me sukses monopolin e dhunës së ligjshme. Epo, ne nuk pajtohemi me Weberin. Kur në disa lëndë mungojnë mësimdhënësit për muaj të tërë, kur oraret janë të mbingarkuara dhe absurde, ndërsa ndërtesat shkollore rrezikojnë të shemben, pengimi i vazhdimit të mësimit përmes bllokimit të shkollës dhe djegies së kontejnerëve është, për ne, një formë e ligjshme e dhunës, jo hakmarrje.

    Sokrati: Por, kur hidhni gurë ndaj policisë, e cila është përgjegjëse për ruajtjen e paqes në qytet, a nuk bëhet kjo dhunë e paligjshme?

    Cynthia: Ndoshta. Megjithëse, një nxënës i klasës sonë, një tip intelektual që lexon gjithë kohën, do të të përgjigjej me një kundërargument që më ka pëlqyer shumë.

    Sokrati: Cili është ai?

    Cynthia: E ka nxjerrë nga njëfarë Walter Benjamin, nga një libër i vjetër i vitit 1921, me titull Për një kritikë të dhunës. Sipas këtij autori gjerman, policia priret të mos e dallojë kufirin mes dhunës që e themelon të drejtën, siç ishte ajo e Revolucionit Francez, dhe dhunës që e ruan atë. Kështu, edhe pse policia merr udhëzime që t’u përgjigjet në mënyrë proporcionale provokimeve të gjimnazistëve, sipas këtij argumenti, në vetë natyrën e saj qëndron rreziku i kryerjes së abuzimeve. Tejkalimet e saj janë të vazhdueshme dhe mund të vërehen kudo. Pikërisht kjo e dobëson të drejtën në emër të së cilës vepron policia dhe e bën të ligjshëm kundërpërgjigjen tonë me dhunë.

    Sokrati: Interesante. E pranoj se autoriteti, kur gëzon respekt, nuk ka nevojë ta shfaqë pushtetin e tij përmes dhunës. Një filozofe e madhe, Hannah Arendt, e ka shprehur shumë mirë këtë ide. Por, a nuk u shkakton dëm të tjerëve kundërdhuna për të cilën po flet, atyre që nuk duan të përfshihen në konfliktin mes jush dhe përfaqësuesve të shtetit, domethënë institucioneve arsimore dhe policisë?

    Cynthia: Për kë e ke fjalën?

    Sokrati: Për nxënësit që duan të vazhdojnë mësimin. Bllokimi i shkollave i prek rëndë, sepse ua pamundëson vazhdimin normal të shkollimit. Nëse duan të hyjnë në provime, a nuk kanë edhe ata të drejtë të kundërshtojnë bllokadën?

    Cynthia: Po, sigurisht. Edhe liria e tyre ka rëndësi.

    Sokrati: Atëherë, cila liri duhet të mbizotërojë: e juaja apo e tyre?

    Cynthia: Nxënësit e përfshirë duhet të kenë mundësi ta diskutojnë këtë çështje së bashku…

    Sokrati: Sigurisht. Por, le të supozojmë se në këtë diskutim shumica mbështet vazhdimin e bllokadës. A mjafton fakti që janë më të shumtë në numër për të pasur të drejtë?

    Cynthia: Jo, sigurisht që jo. Edhe shumica mund të gabojë.

    Sokrati: Pikërisht. Këtë ia kisha kundërshtuar edhe Protagorës, atij sofistit të shquar, i cili mendonte se një «diskurs i fuqishëm», që bind shumicën, duhet të përcaktojë se çfarë është e drejtë. Unë, përkundrazi, këmbëngul se një veprim, për të qenë i drejtë, duhet të mbështetet në arsyetim dhe jo në opinionin që arrin të bindë numrin më të madh të njerëzve. Arsyeja na thotë se, kur luftojmë kundër një padrejtësie, nuk duhet të lejojmë që kjo luftë të krijojë një padrejtësi edhe më të madhe se ajo që po përpiqemi të luftojmë. Prandaj, në fund të fundit, është më mirë të pësosh padrejtësi sesa ta bësh atë.

    Cynthia: Por, Sokrat, duket se ti mendon se pengimi i nxënësve që duan të vazhdojnë mësimin është më i rëndë sesa lufta kundër atyre që na pengojnë të kemi kushte të denja për të studiuar. A nuk mendon se padrejtësia më e madhe është ajo që na shkakton institucioni, e jo ajo që ne u shkaktojmë nxënësve që vënë mbi gjithçka tjetër suksesin e tyre personal në shkollë? Për ne, është pikërisht bindja e tyre ndaj sistemit ajo që nuk është e drejtë.

    Sokrati: Argument i mirë. E pranoj se respektimi i rendit nuk nënkupton gjithmonë respektim të drejtësisë. Por, pranoje edhe ti se shkelja e rendit nuk është domosdoshmërisht dëshmi e guximit.

    Cynthia: Për ata që janë përbuzur dhe janë ndier të fyer nga institucioni arsimor, mendoj se angazhimi në protesta dhe shprehja e hapur e vuajtjes së tyre janë, përkundrazi, një formë guximi.

    Sokrati: Por, fakti që dikush ka vuajtur nuk do të thotë se ai ka gjithmonë të drejtë. Ai mund të gabojë në gjykimin e tij, të reagojë në mënyrë joproporcionale dhe, në fund, të bëhet vetë i padrejtë.

    Cynthia: Duke arsyetuar kështu, Sokrat, ti i jep të drejtë atij që e ka pushtetin, sepse kërkon që ai që vuan ta përmbajë veten dhe të sillet gjithmonë me arsye, duke respektuar rregullat që të tjerët i përdorin kundër tij.

    Sokrati: Por, a duhet të themi atëherë se ai që pëson padrejtësi duhet të heqë dorë nga çdo parim moral për ta rikthyer drejtësinë?

    Cynthia: Jo. Por, ne kemi të drejtë të mos u bindemi rregullave të padrejta që cenojnë dinjitetin e nxënësve.

    Sokrati: Është e vërtetë se autoriteti, në vetvete, nuk mjafton për t’i bërë rregullat të ligjshme. Por, nëse secili vendos t’u bindet vetëm atyre rregullave që i konsideron të drejta, çfarë do të ndodhë me jetën tonë të përbashkët?

    Cynthia: Dakord, këtu ekziston rreziku i anarkisë. Por, a është më mirë të promovojmë një shoqëri në të cilën askush nuk mund ta kundërshtojë autoritetin?

    Sokrati: Jo, sepse një shoqëri e tillë do të ishte tiranike. Megjithatë, nëse i japim shumë hapësirë kundërshtimit, rrezikojmë që dialogun ta zëvendësojmë me një përballje të thjeshtë forcash. Mos mendo se një kundërshtim bëhet më i drejtë vetëm sepse është kolektiv. Turma mund të rrëmbehet lehtë nga zemërimi dhe të kërkojë hakmarrje ndaj një fajtori që e krijon vetë, pa u mbështetur domosdoshmërisht në fakte. Në veprën e tij Psikologjia e Popujve dhe Turmave, Gustave Le Bon ka treguar se sa lehtë turma mund të kthehet prapa në zhvillimin e saj dhe sa e paaftë mund të bëhet për dialog.

    Cynthia: Ndoshta turma nuk ka gjithmonë të drejtë, por indinjata e saj meriton të dëgjohet, apo jo?

    Sokrati: Po. Pikërisht për këtë arsye, pushteti nuk duhet ta vendosë ruajtjen e rendit përmes forcës mbi kërkimin e drejtësisë përmes dialogut dhe marrëveshjes.

    Heshtje.

    Cynthia: Dukesh i zhytur në mendime, Sokrat…

    Sokrati: Sa më shumë që mendoj për këtë çështje, aq më shumë bindem se problemi që duhet të zgjidhim, nëse është e mundur, është ai i legjitimitetit të mosbindjes civile.

    Cynthia: Çfarë do të thuash me këtë?

    Sokrati: Po pyes veten se deri në ç’masë mund ta arsyetojmë dhe ta bëjmë të mbështetur në parime racionale.

    Cynthia: Po ti, çfarë mendon?

    Sokrati: Nëse i besoj asaj që është shkruar për këtë çështje, mendoj se kundërshtimi i shtetit, siç bëri Henry David Thoreau kur refuzoi të paguante taksat, sepse në kohën e tij ato përdoreshin për të financuar luftën kundër Meksikës me synimin e aneksimit të Teksasit, rrezikon të ngatërrojë moralin me politikën. Është e qartë se mosbindja civile duhet të ketë ndikim në jetën e qytetit dhe të shoqërisë; përndryshe, ajo mbetet vetëm një qëndrim simbolik.

    Cynthia: E sheh, Sokrat? Edhe ti po flet për efektivitetin.

    Sokrati: Po, por ajo që më shqetëson më shumë është se kërkimi i efektivitetit mund të çojë në luftë civile. Ne, grekët, e quajmë këtë stasis (shprishja e harmonisë). Ajo është sëmundja më e rëndë e qytetit, sepse dhuna i përfshin të gjithë dhe e shndërron fqinjin, mikun apo edhe të afërmin në një armik të mundshëm. Nëse gjimnazistët që bllokojnë shkollat fillojnë të ushtrojnë dhunë jo vetëm ndaj policisë, por edhe ndaj mësimdhënësve ose shokëve të tyre që duan të vijojnë mësimin, madje edhe ndaj prindërve që përpiqen t’i pengojnë të protestojnë për t’i mbrojtur nga dhuna policore, atëherë rreziku bëhet i madh. Çështja që ata mbrojnë jo vetëm mund të dështojë, por edhe mund të humbasë legjitimitetin për shkak të kaosit të pakontrollueshëm që shkakton.

    Cynthia: Nuk kemi arritur deri aty. Nuk janë gjimnazistët ata që bëjnë thirrje për kryengritje.

    Sokrati: U dëgjofshin fjalët e tua nga perënditë e Olimpit! Unë jam i mendimit, ashtu si Hannah Arendt, të cilën e përmenda më herët, se duhet të kemi besim te ligjet e qytetit. Mosbindja civile mund të jetë e ligjshme vetëm nëse nuk i dobëson ligjet themelore të sistemit politik që e ka bërë arsimin të qasshëm për të gjithë.

    Cynthia: Por, a ekziston ndonjë rregull që mund ta kufizojë dhunën e gjimnazistëve, në mënyrë që ata t’i arrijnë qëllimet e tyre pa e përfshirë të gjithë qytetin në flakë e gjak?

    Sokrati: Më lejo t’i referohem një mendimtari të fundit për t’iu përgjigjur kësaj pyetjeje: amerikanit John Rawls, autorit të veprës Teoria e Drejtësisë. Edhe pse ai nuk e konsideron mosbindjen si një mënyrë për ta legjitimuar dhunën, sipas tij mund të justifikohet vetëm nëse plotësohen tri kushte.

    Së pari, duhet të ketë shkelje të rënda të parimeve themelore që e bëjnë një shoqëri të drejtë.

    Së dyti, për t’i bërë kërkesat të pranueshme, duhet të kenë dështuar të gjitha mjetet ligjore, qoftë për shkak të mungesës së vullnetit të mirë nga ana e qeverisësve, qoftë për shkak të plogështisë së shoqërisë.

    Së treti, mosbindja nuk duhet të shoqërohet me një numër të madh veprimesh të ngjashme, sepse kjo do të shkaktonte një çrregullim tepër të madh.

    E sheh se situata e tanishme i përmbush dy kushtet e para. Por, që të jetë e ligjshme, dhuna e gjimnazistëve duhet ta respektojë edhe kushtin e tretë. Kjo do të thotë se ata duhet t’i rezistojnë tundimit për t’i bashkuar të gjitha pakënaqësitë dhe betejat në një protestë të vetme, e cila mund të shpërthejë në një zemërim të përgjithshëm.

    Cynthia: Sepse, në atë rast, kauza e tyre do të humbiste veçantinë brenda një kundërshtimi të përgjithshëm ndaj qytetit dhe do të kontribuonte në shkatërrimin e tij përmes asaj që ti e quan stasis?

    Sokrati: Më ke kuptuar mirë, Cynthia.

    Tekst i botuar në revistën Philosophie, përkthyer dhe përshtatur për Dukagjinin.

    Burimi: Dukagjini