Çarjet e dhimbshme në cepat e buzëve shfaqen shpesh gjatë muajve të ftohtë, por nëse ato vazhdojnë të rikthehen ose u duhet shumë kohë për t’u shëruar, ato nuk duhen injoruar.
Edhe pse ajri i ftohtë dhe i thatë dhe lëpirja e shpeshtë e buzëve janë ndër shkaqet më të zakonshme, ato ndonjëherë mund të tregojnë mungesë të vitaminave ose mineraleve të caktuara, si dhe një infeksion.
Dentisti Dr. Nilesh Parmar shpjegoi se çfarë mund të shkaktojë këtë problem dhe kur është koha për t’u kontrolluar, shkruan Mirror, transmeton Klankosova.tv.
Dr. Parmar, drejtor klinik i Grupit Dentar Parmar në Essex, thekson se cepat e çara të buzëve janë një dukuri e zakonshme, veçanërisht gjatë motit të ftohtë dhe të thatë. Në shumicën e rasteve, shkaku nuk është serioz, por plagët e përsëritura mund të kërkojnë trajtim shtesë.
“Qoshet e çara të buzëve janë diçka që hasim rregullisht, veçanërisht në mot të ftohtë dhe të thatë. Shkaku zakonisht është i padëmshëm, siç është grumbullimi i pështymës ose lëpirja e buzëve. Megjithatë, nëse plagët vazhdojnë të kthehen ose nuk shërohen, ndonjëherë mund të jetë shenjë e mungesës së lëndëve ushqyese, siç është hekuri ose disa vitamina B. Në këtë rast, mjeku juaj i familjes mund t’ju referojë për analiza gjaku”, tha ai.
Çfarë i shkakton qoshet e çara të buzëve?
Emri teknik për këtë gjendje është keiliti këndor, ose inflamacion i qosheve të buzëve. Sipas portalit të dermatologjisë DermNet, mund të ndodhë tek fëmijët dhe të rriturit, dhe më shpesh manifestohet me çarje të dhimbshme, skuqje, kore dhe ndonjëherë gjakderdhje.
Dhimbja zakonisht rritet kur hapet goja, për shembull gjatë ngrënies ose bisedës. Ndryshimet mund të ndodhin në njërën ose të dyja anët e buzëve, dhe kohëzgjatja varet nga shkaku dhe suksesi i trajtimit.
Moti i ftohtë dhe lëpirja e buzëve
Ajri i ftohtë, era dhe lagështia e ulët mund ta thajnë lëkurën e ndjeshme rreth gojës suaj. Lëpirja e shpeshtë e buzëve mund ta përkeqësojë problemin, pasi pështyma irriton lëkurën dhe e than atë.
“Lëpirja e buzëve mund të duket se ndihmon, por në të vërtetë e përkeqëson problemin, pasi pështyma irriton lëkurën e ndjeshme në cepat e gojës”, thotë Dr. Parmar. Në raste më të lehta, aplikimi i rregullt i një balsami mbrojtës ose vazelinë mund të ndihmojë, duke krijuar një shtresë mbrojtëse dhe duke zvogëluar acarimin.
“Balsami i rregullt i buzëve ose vazelina, nëse aplikohet rregullisht, shpesh është i mjaftueshëm për të ndihmuar lëkurën të shërohet”, shton dentisti.
Çarjet mund të shkaktohen edhe nga kërpudhat
Kur lëkura në cepat e gojës çahet dhe mbetet e lagësht, krijohen kushte që janë të favorshme për rritjen e mikroorganizmave. Ndër shkaqet më të zakonshme të infeksionit janë kërpudhat Candida albicans dhe bakteret Staphylococcus aureus.
Kandida gjithashtu mund të shkaktojë kandidiazë orale, një infeksion kërpudhor të zgavrës orale. Infeksione të tilla janë më të zakonshme tek njerëzit që marrin antibiotikë për një kohë të gjatë, përdorin inhalatorë për astmë, mbajnë proteza dhëmbësh ose kanë sëmundje kronike si diabeti.
Protezat gjithashtu mund të shkaktojnë problemin
Qoshet e çara të buzëve janë gjithashtu më të zakonshme tek njerëzit që kanë palosje të theksuara rreth gojës, veçanërisht nëse mbajnë proteza që nuk përshtaten mirë. Pështyma mund të mbahet në palosje të tilla, gjë që favorizon acarimin dhe zhvillimin e inflamacionit.
“Protezat e konsumuara ose të lirshme mund të çojnë në një mbyllje më të fortë të nofullës se normalja, gjë që thellon palosjet në qoshet e gojës dhe lejon që pështyma të grumbullohet”, shpjegoi Dr. Parmar.
“Nëse kjo është shkaku, çarjet do të përsëriten derisa protezat të riparohen.”
Mungesa e hekurit dhe vitaminës B
Çarjet e përsëritura në qoshet e buzëve ndonjëherë mund të shoqërohen me mungesë të disa lëndëve ushqyese. Shkaqet e mundshme përfshijnë mungesat në hekur, riboflavinë (vitaminë B2), vitaminë B12, acid folik dhe zink.
Sipas DermNet, rreziku mund të shoqërohet edhe me sëmundjen celiake. Çarjet në qoshet e gojës nuk janë një tregues i mjaftueshëm i mungesës së vitaminave ose anemisë në vetvete, por nëse ato përsëriten dhe nuk i përgjigjen kujdesit standard, një mjek mund të rekomandojë analiza gjaku, shkruan Index.hr, transmeton Klankosova.tv.
Anemia manifestohet më shpesh me lodhje, gulçim, palpitacione dhe lëkurë të zbehtë.
Si trajtohen cepat e çarë të buzëve?
Trajtimi varet nga shkaku. Nëse problemi është për shkak të thatësisë dhe akumulimit të pështymës, aplikimi i rregullt i vazelinës ose një balsami mbrojtës dhe shmangia e lëpirjes së buzëve shpesh ndihmon.
Nëse është një infeksion fungal ose bakterial, një mjek mund të rekomandojë terapi të përshtatshme, siç është një krem antifungal ose një antibiotik topikal. “Nëse çarjet lagen, krijohen kore ose përhapen, konsultohuni me farmacistin, dentistin ose mjekun tuaj. Mund t’ju duhet një krem anti-infektiv, jo vetëm një balsam i rregullt”, këshillon Dr. Parmar.
Ai shton se është e rëndësishme të kontrolloni për ndërveprime të mundshme me ilaçet para se të përdorni trajtimin. “Nëse merrni ilaçe të rregullta, veçanërisht varfarin, kontrolloni me farmacistin tuaj para se të përdorni mikonazol, pasi mund të ndërhyjë në efektet e disa ilaçeve.”